Alleen, met onzichtbare adviseur

Geknipt en geschoren verscheen Radovan Karadzic gisteren herkenbaar en verouderd voor het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag. Foto’s Reuters Former Bosnian Serb leader Radovan Karadzic is pictured in this video grab in the court room of the International Criminal Tribunal for the Former Yugoslavia at the start of his initial appearance in The Hague July 31, 2008. Karadzic faces a U.N. war crimes judge for the first time on Thursday to answer genocide charges after his dramatic arrest that ended 11 years on the run. The man who led a breakaway Serb Republic during the Bosnian War faces two charges of genocide over the 43-month siege of Sarajevo and the 1995 massacre of some 8,000 Muslims at Srebrenica, the worst atrocity in Europe since World War Two. REUTERS/ICTY via Reuters TV (NETHERLANDS) REUTERS

Een zucht van opwinding gaat door de zaal als Radovan Karadzic zaal nummer 1 binnenloopt van het Joegoslavië-tribunaal. De van oorlogsmisdaden verdachte oud-leider van de Bosnische Serviërs kijkt om zich heen om te zien waar hij moet plaatsnemen. Hij doet net of hij het publiek en de pers niet ziet.

Dertien jaar nadat hij werd aangeklaagd voor onder andere genocide is Radovan Karadzic gisteren voor het eerst weer onder zijn eigen naam in het openbaar verschenen.

Zonder baard, zonder paardenstaartje, met geknipt golvend grijs haar. Hij zet een koptelefoon op voor de vertaling. Het verbindingsstuk rust niet op zijn hoofd, maar in zijn nek. „Dobre”, zegt hij tegen de bewaking. Dan spreekt rechter Alphons Orie, na Karadzic erop te hebben gewezen dat hij het recht heeft te zwijgen. „Ik zie dat u alleen bent gekomen.” Karadzic – met lage, brommende stem –, maar goed te verstaan: „Ik heb een onzichtbare adviseur.”

De rechter leest een deel van de aanklacht voor. Hij vraagt of Karadzic hem helemaal wil horen, 25 kantjes. Dat wil hij niet. Uw meest recente verblijfplaats?, vraagt Orie. „Officieel bij mijn vrouw in Pale. Maar ik heb ook een onofficieel adres. De Joeri Gagarinstraat in Belgrado.”

Karadzic beantwoordt alle vragen, is nors, maar maakt soms grapjes waar ook de rechter om lacht. Rechter Orie: „Is er iemand die ik op de hoogte moet stellen van uw verblijf in detentie hier?” Karadzic: „Ik geloof niet dat er iemand is die niet op de hoogte is dat ik hier ben.”

Karadzic zegt dat hij nu geen advocaat wil en later ook niet. Dat het zelf verdedigen voor verwarring, vertraging en misverstanden zorgt, wordt meteen duidelijk in de voorgeleiding, en is een indicatie hoe het proces in de toekomst zal verlopen. Warrig. Ten minste vier keer wordt Karadzic door de rechter onderbroken, als hij vertelt over de „vele onregelmatigheden” van afgelopen dagen. Karadzic heeft vier A-viertjes voor zich liggen met daarin het verhaal van zijn arrestatie op vrijdag 18 juli – drie dagen eerder dan volgens de Servische autoriteiten was gebeurd: „Door drie mannen in burger, die mij drie dagen lang ontvoerden”.

De cel van Karadzic: pagina 6 en 7

    • Jaus Müller