AIVD zwijgt, twijfel blijft

Wie een vertrouwensfunc-tie heeft, maar geen goedkeuring krijgt van de AIVD, is zijn baan kwijt. Maar wie controleert het onderzoek van de AIVD? De dienst zelf zwijgt altijd.

Goudswaard Foto Lex de Meester ldm28/08/06 - bijlage Kust en Veiligheid - Korpschef Fup Goudszwaard van de Zeeuwse politie. Meester, Lex de

Dat de carrière van een korpschef voorbij is door oncontroleerbare informatie van de geheime dienst is een grote fout in het Nederlandse systeem, zegt Koos Schouwenaar. Hij is korpsbeheerder van de politie Zeeland, en burgemeester van Middelburg.

Vanaf een Italiaanse berghelling geeft hij commentaar op de weigering van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst (AIVD) om voor ‘zijn’ korpschef, Fup Goudswaard, een verklaring van geen bezwaar af te geven. Het gevolg: Goudswaard, al sinds begin 2003 het hoofd van de politie in Zeeland, is per direct met buitengewoon verlof, en moet op 10 september zijn functie neerleggen.

Politieman Goudswaard heeft de conclusies van de AIVD over buitenechtelijke affaires en het met winst doorverkopen van een politieauto „beargumenteerd en gedocumenteerd” weerlegd, zegt de burgemeester. Schouwenaar heeft zelfs ontkennende schriftelijke verklaringen van mogelijke minnaressen gezien. Maar de AIVD „hult zich in stilzwijgen en laat niets los”. Dus staat Schouwenaar achter zijn korpschef. „In niets kan ik niet geloven.”

Aan de steun van Schouwenaar heeft Goudswaard weinig. Want de wet is duidelijk: iemand in een zogenoemde vertrouwensfunctie die geen goedkeuring van de AIVD krijgt, is zijn functie kwijt.

Bij de veiligheidsonderzoeken van de AIVD is het van groot belang dat informanten anoniem kunnen blijven, zegt een woordvoerder. „Mensen vertellen ons dingen op basis van vertrouwen, dat moeten we natuurlijk wel waarborgen.” Alleen de rechter mag de verklaringen van informanten inzien. Korpschef Goudswaard zelf niet. Zelf vindt hij dat hij „moet vechten tegen spoken in de mist”. Schouwenaar beaamt dat: „Zo kun je geen behoorlijke verdediging voeren.”

Terwijl Goudswaard zijn carrière met een rechtszaak tegen de AIVD probeert te redden, zegde de ondernemingsraad (OR) van de politie Zeeland gisteren het vertrouwen in hem op. Volgens de politievakbonden een kwestie van toeval, maar Goudswaard vindt zelf dat de kwesties „niet los van elkaar kunnen worden gezien”.

De OR vond volgens de korpschef dat hij eerder over het negatieve AIVD-oordeel hadden moeten worden ingelicht. „Dát was de aanleiding voor de vertrouwensbreuk.”

Vervolg Zeeland: pagina 3

Chef verbolgen over opstelling AIVD

Zeeland

Vervolg Zeeland van pagina 1

Voor korpsbeheerder Schouwenaar komt de opstand van de OR overigens als een „volstrekte verrassing”. Hij heeft totaal geen contact gehad met „die mensen”. Hij noemt het „heel merkwaardig” dat het „zeer vergaande middel” van een vertrouwensbreuk „zonder enige vorm van overleg” met hem is toegepast.

Niet alleen de bonden ontkennen een samenhang. Volgens Dick van der Zaag, plaatsvervangend korpsbeheerder en burgemeester van Goes, was aan het begin van de zomer al bekend we dat de AIVD die verklaring niet zou afgeven. „Dat wilden we toen niet aan de grote klok hangen. Maar nu de OR het vertrouwen in de korpsleiding heeft opgezegd, kwam dat punt zijdelings weer naar boven. Toen wilden we er niet langer geheimzinnig over doen.”

Ook voor Goudswaard lijkt het optreden van de OR onverwacht. Conflicten waren er de afgelopen maanden niet. „De laatste vergadering van drie of vier weken terug was zelfs uitermate constructief en harmonieus. Ja, er waren natuurlijk wel punten waarover we het niet eens waren, maar zo vreemd is dat toch niet?”

Volgens Jan Willem van de Pol, bestuurder van de Nederlandse Politiebond, was er de afgelopen maanden structureel sprake van conflicten tussen de ondernemingsraad en de korpschef van politiekorps Zeeland. De bond stelt dat de korpsleiding afspraken met de ondernemingsraad herhaaldelijk heeft geschonden.

Terugkomen als korpschef in Zeeland sluit Goudswaard uit. De vertrouwensbreuk met het OR maakt zijn functioneren onmogelijk, vindt hij zelf.

Over de weigering van de AIVD om een verklaring van geen bezwaar af te geven, is Goudswaard verbolgen. Volgens hem gaat het om de buitenechtelijke affaires die hij jaren geleden had, tijdens zijn eerste huwelijk. In die tijd had hij onder meer een affaire met zijn baas bij het politiekorps Rotterdam Rijnmond. „Bovendien heb ik mijn huidige vrouw leren kennen terwijl ik nog met mijn eerste vrouw getrouwd was. Dat heet vreemdgaan. Ik heb niet gestolen, er staat geen kinderporno op mijn computer. Vreemdgaan is in Nederland geen strafbaar feit. Ik heb alleen maar iemand liefgehad terwijl ik nog getrouwd was.”

Vakbondsman Van de Pol waarschuwt dat het probleem in Zeeland een voorbode is van structurele onvrede bij korpsen. Hij vermoedt dat ook andere regio’s binnen afzienbare tijd aan de bel zullen trekken. „Soms weten korpschefs zelf ook niet meer wat ze in de OR moeten brengen en wat niet.”

    • Derk Stokmans
    • Barbara Rijlaarsdam