Joegoslavië-tribunaal? O, die voetbalclub?

Wij van de krant hebben gemakkelijk praten. Komkommertijd? We schrappen een pagina, halveren wat katernen en vergroten de foto. Niemand die het doorheeft. Het papier blijft even grijs, de letters even zwart. Actualiteitenprogramma’s staan ’s zomers voor een grotere uitdaging. Even wat minuten op zwart is niet mogelijk. Ook in magere nieuwstijden blijft de zendtijd gelijk, the show must go on.

Dat noopt tot creatieve oplossingen. Zo bracht het NOS Journaal de hele vorige week nieuws over de Noordpool. Over dat de ijskappen er smelten en de ijsbeer met uitsterven bedreigd wordt. De kijker in verwarring achterlatend. Want: wacht eens even, dit wisten we toch al lang? De presentator kondigde de items aan alsof het nieuws was, en elke keer bleek verslaggever Marieke de Vries op het juiste moment ter plaatse om verslag te doen. Dat voelde niet helemaal eerlijk. Waarom zou je in magere nieuwstijden het ‘nieuws’ niet achterwege laten en een tijdloze Noordpoolexpeditie niet gewoon als zomerserie brengen?

Neem EénVandaag, expert in tijdloze zomerseries. Het programma grijpt deze maanden aan om eens wat uit te proberen. Zoals met ‘Gesprekken aan de Keukentafel’ en ‘Ministers op Zomerstage’. Niks mis mee, en zeker preferabel boven doen alsof de wereld vergaat. Gisteren mocht Maxime Verhagen (Buitenlandse Zaken, CDA) zijn talenten als verslaggever beproeven. Eitje voor een politicus met zoveel mediatraining, zou je denken. Maar aan de hand van zijn item blijkt opeens toch hoe fijn het is als een verslaggever niet voortdurend zijn microfoon prominent in beeld houdt en ook niet té begaan is met het onderwerp (Verhagen maakte een item over kinderarbeid).

EénVandaag berichtte ook over de aankomst van Karadzic in Scheveningen. Zijn intocht was een zegen voor de vele journalisten die al een week lang in mensonterende omstandigheden rond de Scheveningse gevangenis bivakkeerden, bleek uit de reportage. Zo zagen we hoe journalisten van persbureau Reuters al de hele week op een matrasje in de woonkamer van buurman Stegemans sliepen. Van daaruit had je in geval van Karadzic’ aankomst het beste uitzicht op de parkeerplaats.

Ook Nova besteedde ruim aandacht aan zijn intocht. Het actualiteitenprogramma bracht onder meer ‘de Scheveninger’ in beeld aan de hand van straatinterviews. Het leverde dankbaar materiaal op. Een bloemlezing:

– Meneertje is gepakt. Eindelijk.

– Interesseert me helemaal geen ene bliksem.

– Joegoslavië-tribunaal? Nooit van gehoord. Ja, dat ze voetballen, dat weet ik wel.

– Hij zit in een prachtig hotel. Met televisie en al, hoorde ik.”

Laat op de avond nog gekeken naar de documentaire La 10ième chambre op Canvas. De Franse cineast Raymond Depardon filmde drie maanden de zittingen in de tiende kamer van de rechtbank van Parijs, waar relatief kleine vergrijpen worden behandeld. Hij filmde, meer niet. Geen muziek, geen commentaar, geen montage. Alleen de dialogen tussen rechter, aanklager en verdachte. Vol in close-up. Zaak na zaak, met een vrijwel lege rechtzaal als decor. Mooi om naar te kijken. „U hebt een artistiek beroep, maar uw spreekkunst verbaast me”, aldus de Franse aanklager tegen een kunstenares. „Ik vraag vergeving van de rechtbank”, aldus een stotterende stalker die eerder bleef ontkennen. En: „U neemt notities. Is mijn antwoord zo moeilijk dan?” aldus de rechter tegen een verontwaardigde socioloog die na lezing in het wetboek (vergeefs) probeert een vormfout te presenteren.

Eén voor één zagen we verdachten trots binnenkomen en langzaam ineenkrimpen. Maar we zagen ook hoe advocaten onbegrijpelijke pleidooien hielden en hoe aanklagers de draad van hun betoog kwijtraakten. Onderwijl leerden we alles over de menselijke psyche, over relaties, illegaliteit, mensensmokkel en zakkenrollerij. Ik pleit voor een 24-uurs-zender zonder commentaar. Rechtbank-tv. Gegarandeerd komkommertijdbestendig.