Dat deed hij vaak: niks zeggen

Froukje Jansen (31) leerde loslaten van haar dansleraar Eddi de Bie. Maar hij gaf daarvoor nooit heldere instructies. Hij duwde haar terug naar zichzelf. Dat heeft geholpen.

Eddi zei tegen haar: je moet verzachten. Zacht worden. Maar hij zei niet hóe dat moest. En dan werd het lastig, want ze wist alleen maar hoe ze op spanning moest staan. Had ze geleerd bij turnen. Met succes, want ze werd er twee keer Nederlands kampioen mee. Dat lijf moest elke keer een grens over. En als ze maar heel veel spierspanning leverde, dan lukte dat ook.

Eddi schreeuwde op de Theaterschool af en toe wel tijdens de dansles: adem uit! laat los! voel een keer wat! Verder mocht ze het zelf uitzoeken. Dan stond er opeens in haar rapport: lichaam is verzacht. Denk maar niet dat ze toen nog op die pijnlijke spitzen ging dansen. Flikker maar op.

Dat deed hij vaker: niks zeggen. Bij de five o’clock dansklas, toen ze niet wist of ze mocht blijven. Ze was twintig, gestopt met turnen, zat in het tweede jaar van sociaal-culturele wetenschappen aan de VU. Dat was het niet helemaal, zeg maar. Er kwam een meisje bij haar logeren in Amsterdam, die ging een vooropleiding dans doen. Five o’clock, elke avond les tussen vijf en acht. Na twee dagen dacht ze: zij doet wat ík wil. Dus ging ze mee. Beetje raar, want dat meisje had gewoon auditie moeten doen.

Eddi stuurde haar niet weg. Maar hij zei ook niet dat ze mocht blijven. Zó lang niet. Als je iets héél graag wilt, dan wil je zekerheid. Op den duur vroeg ze het zelf maar: man, hoe zit dat? Mag ik nou blijven? En toen zei hij: ja, ja, alsof er niks aan de hand was.

Een jaar later liet hij haar toe op de opleiding jazz, theater en showmusical aan de Theaterschool. Hij is artistiek leider, daar. De lessen van Eddi gingen over vertrouwen en loslaten. Nu heeft ze nogal de neiging om te gaan hangen aan mensen. Aan Eddi, aan zijn oordeel. Dat krijg je als iemand je traint in het allerliefste wat je doet. Zo iemand heeft natuurlijk macht. Vroeger had ze turnles gehad van een trainer die tien mensen bleek te hebben verkracht.

Maar Eddi duwde haar terug naar zichzelf. Door er niet te zijn bij elk wissewasje. Terwijl ze dat dan zó nodig had. Dat iemand éven iets zou zeggen. Het heeft wel geholpen. Bij tv oordeelt iedereen nog veel harder. Daar kan ze haar zelfrespect niet van af laten hangen.

Dansen is voorbij, ze maakt nu tv en presenteert bij omroep LLink. Maar ze is er nog niet klaar mee, vrienden worden met haar lijf. Ze moet wel, want ze heeft er maar één gekregen. Dat is zij. En daar dan liefdevol en zonder oordeel naar leren kijken.

Bij dansen stond er altijd maar die spiegel. Dodelijk vermoeiend. Huilen in de les toen het uitging met haar vriendje, met wie ze al acht jaar was. Man! Tot Eddi zei: ga nou maar naar huis. Dat zou niet gebeuren als ze gewoon achterin een collegezaal zou zitten. Ze heeft geen vriend nu, trouwens. Een soort van geen vriend.

En dan die docent die zich er over verbaasde hoe dik ze was geworden, na een blessure. In shóck was ze. Ze wás helemaal niet dik. Ed zou dat nooit zo zeggen. Ze is niet het type dat gelijk een vinger in haar keel steekt, maar in elke klas zat wel iemand met anorexia of boulimia. En ze vond dat toch ook wel moeilijk, dat gedoe met eten. Iedereen vindt zichzelf altijd een tandje te dik.

Ergens is dat ongezond, zo intensief bezig zijn met jezelf. Vooral als je, zoals zij, altijd maar wilt dat iets beter of mooier is. Maar dansen gaat nu eenmaal niet over een arm hier, een been daar. Dan ben je alleen maar een vormpje aan het maken. Vond Eddi volkomen oninteressant. Zo van: ik doe nu dit, doen jullie dat maar na. Dan staan mensen allemaal hetzelfde te doen. Dansen is jezelf uiten, in de meest kwetsbare, pure vorm.

Die musicalstage in haar vierde jaar werkte ook voor geen meter. Ze is niet zo’n zangtalent. Stond ze daar, met zo’n leuk lachje, dingen te doen die een of andere choreograaf haar had opgelegd. Ze stond gewoon te hoereren. Toen sloeg de twijfel toe. Prachtig dat ze haar hart altijd heeft kunnen volgen. En waar heeft dat haar gebracht? Lekker dan.

Ze sloot zich aan bij 6pack, met zes jonge mensen experimenteren op tv. Weg bij die musical.

Misschien is het haar dingetje. Alles héél doen. Héél intensief turnen, stoppen, héél intensief dansen, nu helemaal bezig met tv maken. Yoga, en dan gelijk docent worden. En daarna, dat weet ze niet.

Het is ook allemaal héél veel. Gewoon, alles. Vond ze al toen ze vroeger door de straten fietste, en al die huizen zag, met lichtjes en mensen met allemaal hun eigen vrienden en hun eigen werk. Dat verloren gevoel. Misschien dat ze zichzelf daarom de hele tijd op een podium zet. Het is niet dat ze zich per se wil onderscheiden. Het is angst om op te gaan in die onbegrijpelijke massa.

Ze sluit niet uit dat ze weer gaat dansen, later. Waarom zou je maar mogen dansen tot je 35ste? Kijk naar Eddi. Die is lang en mager en zestig. Maar hij doet dingen nog zó goed voor. Echt dat ze denkt: what the fuck, hoe kan dat? Op de dansacademie had iedereen last van zijn lijf. Maar Eddi niet.

Ze drinken nog geregeld koffie samen. Dan praten ze over van alles. Eddi kan zo filosofisch praten. Dan moet ze lachen. Dat doet-ie erom, denkt ze. Geen idee waarom.