Consument zijn

‘Ik koop geen aardbeien meer”, zei de buurvrouw. „Veel te duur.” Ik knikte. Raar was het dat ze maar niet in prijs zakten, andere jaren kon je toch midden in de zomer voor bijna niets een kilo aardbeien krijgen, maar nu!

Wij gingen, dat was duidelijk, de neerwaartse spiraal waarvoor elke dag in alle kranten gewaarschuwd wordt, die van een haperende economie, minder consumentenvertrouwen, daardoor nog meer haperende economie, waardoor nog minder vertrouwen enz. flink in gang zetten.

Tot nu toe blijkbaar onoplettend geleefd, of te weinig boodschappen gedaan: het was me nog niet opgevallen dat de prijzen voor levensmiddelen zo gestegen waren. Eigenlijk vind ik ze al jaren hoog. Als je een paar lekkere dingen koopt vliegt het geld je portemonnee uit. Maar ik denk altijd dat het aan mij ligt: ik koop te veel, of te dure dingen of te veel te dure dingen. De geitenlamsbout van de man die met biologische geitenkaas op de markt staat vind ik nogal onweerstaanbaar, net als die geitenkaas van hem trouwens en zijn biologische spekjes. Nu ja, van zijn varken. En zo heeft iedereen op de markt wel iets interessants in de aanbieding, heel mooie artisjokken, of citroenverbena of bossen biet met loof dat knapperig is en zilt smaakt of geweldig brood of – nu ja. Op de markt bevindt mijn consumentenvertrouwen zich op zeer hoog niveau.

En zou ik nu geen huis durven kopen vanwege gebrek aan vertrouwen in de toekomst? Ik heb er geen nodig, maar ik zou geloof ik als dat wél zo was helemaal niet meer aarzelen dan een paar jaar geleden. Wat wéten al die mensen dat ze nu zeggen: „Maar geen nieuwe ijskast”, „We dweilen nog wel wat door bij de oude wasmachine.” Je vraagt je af: ben ik wel een consument?

Of denken ze allemaal dat ze het schip in zullen gaan doordat hun bank ineens failliet gaat? Bij bankenangst kun je je wel wat voorstellen. Al die banken die de diepste stemmen van Nederland hebben ingehuurd om met bronzen geluid uit de radio te roepen dat ons geld het heerlijk zal vinden bij hen en die ineens superrentes bieden als je eerst maar al je spaargeld op hun rekeningen stort. Zelfs het wiebelige Fortis doet dat, met – hoe kom je zo halfwijs – als leus: Here today. Where tomorrow? Dat is nu precies onze angstige vraag aan Fortis.

Ook het energienieuws berooft je van nogal wat zorgeloosheid. Zat al te denken aan het inslaan van grote hoeveelheden hout nu dat nog niets kost, en dan lekker goedkoop stoken van de winter,en ook weer eens aan een moestuin met kippen en helemaal ‘het kleine huisje op de pairie’-gevoel in mezelf wakker te roepen, nu niet uit romantische verdwaasdheid (beslist niet!) maar uit Economische Noodzaak. Maar het geeft natuurlijk geen pas om een dreigende energiecrisis min of meer gezellig te gaan zitten vinden.

Consumenten, lees ik, krijgen ook minder vertrouwen in de toekomst als het slecht weer is of als het Nederlandse elftal heeft verloren. Of als ze denken dat er weinig werkgelegenheid is. Hoe kunnen ze dat denken als we almaar horen dat de arbeidsmarkt zo krap is? Of is die soms alleen maar in heel bepaalde sectoren krap, sectoren waar de consument die toch al de pest in heeft vanwege de hitte of het voetbal überhaupt nooit terecht zal komen?

Ik geloof toch dat ik het ook heb! Gebrek aan consumentenvertrouwen.