Overleg handelsakkoord mislukt

Onderhandelingen over een nieuw wereldhandelsakkoord zijn gisteravond na negen dagen mislukt. Een controverse tussen de VS en India bleek onoplosbaar.

De wereld loopt hiermee een akkoord mis dat, aldus een gedesillusioneerde directeur-generaal Pascal Lamy van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) gisteravond, 130 miljard dollar aan besparingen op invoerrechten had opgeleverd. Tweederde daarvan zou ten goede zijn gekomen aan ontwikkelingslanden die makkelijker landbouwproducten hadden kunnen afzetten in rijke landen.

„Er was wederzijds geen bereidheid meer om concessies te doen”, zei staatssecretaris Frank Heemskerk (PvdA, Economische Zaken) gisteravond per telefoon vanuit Genève. De mislukking is „slecht nieuws voor de wereldeconomie, die wel een duwtje in de rug kon gebruiken”. Het zou bovendien „mooi geweest zijn als de allerarmste landen hadden kunnen profiteren”. Zonder te willen „zwartepieten”, constateerde Heemskerk dat „de Amerikanen misschien nog niet gewend zijn dat ze het niet meer alleen voor het zeggen hebben”.

De controverse tussen de VS en India ging over een mechanisme voor ontwikkelingslanden om de eigen landbouw te beschermen als import van een bepaald product opeens snel toeneemt. De definitie van een ‘plotse’ toename was het probleem. Tegenstanders van India stelden dat de natuurlijke groei van handel vaak al zo groot is dat het in de voorgestelde definities al snel als ‘plotse’ stijging zou kunnen worden gedefinieerd en er dus extra invoerrechten zouden moeten worden betaald.

De onderhandelingen over een nieuw akkoord begonnen in 2001 en hadden drie jaar geleden klaar zullen zijn. Het is onduidelijk wat er nu gaat gebeuren. „Ik wil de handdoek nog niet in de ring gooien”, zei Pascal Lamy gisteravond, „maar zal eerst met de lidstaten moeten overleggen.” De Amerikaanse onderhandelaar Susan Schwab zei onmiddellijk na het laatste mislukte overleg: „Onze beloften liggen nog altijd op tafel, wachtend op een vergelijkbare respons.”