Hijskraan in voor papieren

In een poging om een verblijfsvergunning te bemachtigen, bezetten illegale immigranten bouwhijskranen in Brussel. Zo vormen ze een attractie voor toeristen.

Illegale immigranten in België hebben een nieuwe manier bedacht om actie te voeren voor papieren. Op verschillende plaatsen in Brussel bezetten ze de afgelopen dagen bouwkranen. Het leverde hen veel publiciteit op, maar nog geen verblijfsvergunning. Politici ruzieden gisteren publiekelijk over de vraag wie verantwoordelijk was.

Hongerstakingen van sans papiers – mensen zonder papieren – zijn in België aan de orde van de dag. De acties vinden meestal plaats in kerken – onzichtbaar als er geen media op af komen. En die doen dat nog zelden, tenzij de hongerstakers zo lang volhouden dat er wel eens een zou kunnen overlijden. Om dat te voorkomen kreeg een groep onlangs een tijdelijke verblijfsvergunning.

In de nacht van zondag op maandag besloten enkele illegalen actie te voeren op een plek waar ze wel zichtbaar zouden zijn. Ze klommen in een bouwkraan voor een casino aan het De Broukèreplein. Langs de bouwplaats loopt een drukke weg die het centrum van Brussel doormidden snijdt. Honderden buurtbewoners en toeristen keken gisteravond rond tien uur toe hoe hulpdiensten massaal uitrukten.

In de loop van de dag hadden gisteren meer illegalen zich bij de actie aangesloten. Ook op andere plaatsen in de stad bezetten ze kranen, onder meer op het Schumanplein bij de Europese Commissie. Het zou gaan om tientallen Marokkanen, Algerijnen, Rwandezen en Congolezen.

Vanaf terrasjes is het spektakel gemakkelijk te volgen. Drie twintigers zitten vanmorgen achter grote glazen jus d’orange te kijken naar de cameraploegen, die enkele meters verderop achter een politieafzetting staan opgesteld. „Ik kom uit Charleville in Frankrijk”, zegt één van hen. „Je weet wel, van het proces tegen moordenaar Fourniret.” Ze zijn op vakantie en hebben geen idee wat er aan de hand is. „Wordt er een film gedraaid of zo?”

De uitbreiding van de actie leidde gisteren tot lichte paniek bij de autoriteiten. Alle bouwplaatsen in een stad als Brussel kunnen onmogelijk worden beveiligd, klonk het. De Brusselse burgemeester Freddy Thielemans onderbrak zijn vakantie. Hij uitte felle kritiek op de Belgische migratieminister Annemie Turtelboom, die dat niet deed. „Ik ben teruggekomen om mijn verantwoordelijkheden te nemen”, zei Thielemans. „Ik ben verbaasd dat sommigen wel met vakantie gaan.”

Op de achtergrond speelt een onopgelost politiek probleem dat verband houdt met de voorslepende crisis in België. Twee regeringspartijen – de Franstalige socialisten en de christen-democraten – willen voor illegalen een verblijfsvergunning. Ze hebben daar behalve principiële ook electorale redenen voor. Veel migranten zijn eerder Frans- dan Nederlandstalig en stemmen op een van die twee partijen. Burgemeester Thielemans is een Franstalige socialist. De andere regeringspartijen, waaronder de Vlaamse liberalen van minister Turtelboom, willen een strenger beleid. Bij het aantreden van de regering van Yves Leterme in maart waren de coalitiepartijen het over veel zaken nog niet eens. Voor het asielbeleid geldt dat nog steeds.

De rechter leek gisteren voor een oplossing te zorgen. Nadat een bouwondernemer een kort geding aanspande, bepaalde hij dat de kranen op het De Brouckèreplein, waar de grootste groep actievoerders zich had verzameld, moesten worden ontruimd. Aan het begin van de middag hadden alle demonstranten vrijwillig de hijskranen verlaten, op één na die nog weigerde te vertrekken.