Bestorming maakt einde aan hallelujagezang

Een theologieschool in Jakarta moest afgelopen weekeinde worden ontruimd na aanvallen door islamitische omwonenden. Religieuze intolerantie was geen openlijk motief.

Alle ramen van het meisjeshuis van theologieschool STT Setia in kampong Pulo zijn kapotgeslagen. Het gebouw, om de hoek van de lokale moskee, heeft brandplekken en is beklad met graffiti. Babi, staat erop geschreven, ‘varken’. En ‘duivel’, en ‘hef de campus op’. Voor de deur posten zo’n vijftien politieagenten.

Zaterdagavond werd het slaapverblijf van de christelijke school in Jakarta-Oost bestormd door buurtbewoners. Didin was een van de jongeren uit de kampong die meedeed. Zijn hoofd zit in het verband, want ook de studenten die tijdens de aanval in het slaapverblijf waren, gooiden met stenen. Hij zegt dat de christelijke studenten altijd ruziemaakten en zich afzijdig hielden van de buurt. „Wij willen gewoon dat ze weggaan, dat ze verhuizen.”

De moslims in kampong Pulo zijn niet blij met de christelijke school in hun buurt. Afgelopen weekeinde liep het uit de hand. Vanaf vrijdagavond werd de STT Setia aangevallen door mensen uit de buurt en daarbuiten. Zij gooiden met stenen en probeerden de schoolgebouwen in brand te steken. De ongeveer 1.300 studenten werden geëvacueerd, maar ondanks de aanwezige politie werden zij toen aangevallen en liepen enkelen van hen verwondingen op. Volgens de studenten liggen vijf van hen nog in het ziekenhuis.

De problemen van de STT Setia begonnen al eerder. De zes gebouwen van de theologieschool staan sinds 1991 midden in een woonwijk waar bijna alleen moslims wonen. Vooral studenten uit andere Indonesische provincies – Kalimantan, de Molukken, Papoea, Nusa Tenggara – studeren er voor predikant of godsdienstleraar. Ruim een jaar geleden werd de school aangevallen door leden van het Front Pembela Islam, een radicaal-islamitische organisatie die berucht is om zijn aanvallen op cafés. Daarna volgden demonstraties voor verhuizing van de school.

Buurtbewoners ontkenden gisteren dat ze de school willen wegpesten uit religieuze onverdraagzaamheid tegen de christelijke minderheid. Moskeeganger Mustafa zegt dat de buurt overlast heeft van de studenten en dat de school geen vergunning heeft. Bewoonster Rohima Seregar zegt: „Ze maken altijd lawaai tot laat in de avond. Ze lopen in groepjes, gaan niet opzij als er iemand langs wil.” Ook heeft ze last van het hallelujagezang dat drie keer per dag van de campus komt.

Het zou uit de hand gelopen zijn nadat een student een brommer had gestolen van een buurtbewoner. Een alternatieve versie die in de wijk rondzingt, is dat een student een dode muis had geschopt naar iemands huis, waarop de bewoner zo kwaad werd dat het ontaardde in een opstand.

Veel vragen willen Mustafa en de andere moskeegangers niet beantwoorden. Zij proberen te verhinderen dat de pottenkijker uit het buitenland met andere buurtbewoners praat. Het is al donker als een man op een brommer komt waarschuwen: „Jullie moeten nu echt weg. Ze gaan de buurt schoonvegen.”

Ondanks de ontkenningen zijn er veel aanwijzingen dat de religieuze tegenstelling op zijn minst is gebruikt om de opstandelingen te mobiliseren. Rohima Seregar hoorde vrijdagavond via de luidsprekers van de moskee dat er een dief van de studentencampus rondliep. Een jongeman uit een nabije kampong, die niet met zijn naam in de krant wil, zegt dat het probleem ligt bij de „fanatieke moslims die vlakbij de school wonen”. Hij vermoedt dat de boel is geëscaleerd omdat de STT Setia weer aan het uitbreiden is met de bouw van een nieuw slaapverblijf. „De mensen hier zijn altijd bang voor kristenisasi”, fluistert hij. „Maar er is niemand bekeerd.”

De studenten van de STT Setia zijn ervan overtuigd dat ze zijn aangevallen wegens hun geloof. 800 van hen zijn ondergebracht in de Graha Bethelkerk in de wijk Cempaka Putih. De 22-jarige Evi zegt dat zij zaterdag hoorde dat de moskee opriep tot een jihad tegen de campus. „Moslims, zorg dat je klaarstaat. Vanavond gaan we de campus aanvallen”, zeiden ze volgens haar. Predikant Nicodemus Sabudin, woordvoerder van de school, zegt dat de buurt bang is dat het christelijk geloof groeit, omdat ze de school ziet uitbreiden.

De school voelt zich onvoldoende gesteund door de overheid. Tijdens de gewelddadige evacuatie is niemand gearresteerd. En de burgemeester van Jakarta-Oost gaat onderzoeken of de school de juiste vergunningen heeft.

Hoe moet het nu verder? „Als de regering ons geen andere plek toewijst, zullen we in de wijk blijven”, zegt Nicodemus Sabudin. „Wij zijn ook Indonesische burgers, wij horen dezelfde rechten te hebben.”

Meer informatie over de STT Setia op nrc.nl/jakarta