Zelfde werk, veel meer geld

Nederlandse bedrijven in buitenlandse handen betalen hun werknemers veel beter dan Nederlandse bedrijven.

Dat blijkt uit nieuw onderzoek van het CBS.

Dat een tandarts meer verdient dan een kunsthistoricus hoef je de Nederlandse starter niet te vertellen. Maar wat velen zich niet realiseren is dat ook binnen beroepen salarissen enorm uiteen kunnen lopen.

Belangrijke graadmeter hiervoor, zo bleek vorige week uit onderzoek van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS), is of het in Nederland gevestigde bedrijf in buitenlandse handen is (zoals KLM) of niet. De verschillen kunnen oplopen tot wel 70 procent, zo concludeerde het CBS.

Het CBS berekende van 500.000 bedrijven in Nederland de gemiddelde brutojaarsalarissen inclusief werkgeverspremies. Vervolgens onderzocht het CBS de eigendomsstructuur van dezelfde bedrijven. Is 50 procent of meer van de aandelen van het bedrijf in buitenlandse handen, dan werd het door het CBS gedefinieerd als een ‘buitenlands bedrijf’. Het gaat dan met name om Nederlandse bedrijven die zijn overgenomen door buitenlandse investeerders. Dit zijn vooral de snelgroeiende organisaties, die leiden tot een hoger rendement op aandelen.

Conclusie van het CBS: tussen 2001 en 2005 ligt het brutojaarsalaris bij in Nederland gevestigde buitenlandse bedrijven gemiddeld 30 procent hoger dan bij Nederlandse ondernemingen. Ook zijn de verschillen tussen herkomstregio’s van de buitenlandse grootaandeelhouders groot. Een starter verdient bij een bedrijf met een Amerikaanse moeder 70 procent meer dan bij een volledig Nederlands bedrijf. Bij Japanse ondernemingen is dat 50 procent. Voor bedrijven met een eigenaar uit een ander EU-land of een land uit Zuid-Amerika liggen salarissen gemiddeld 20 procent hoger dan bij Nederlandse werkgevers.

De inkomensverschillen zijn het grootst in de transport-, logistieke en telecomsector samen met industrie en handel. In de zakelijke dienstverlening, waaronder financiële dienstverlening en ICT, zijn de salarisverschillen het kleinst (zie grafiek).

Wat is nu de oorzaak van deze grote verschillen? Het is niet zo dat Nederlanders per definitie tevreden zijn over hun salaris, bleek vorige week nog uit onderzoek van adviesbureau GITP. Uit een test onder 20.000 respondenten bleek 55 procent van de deelnemers ontevreden over zijn of haar salaris. „De gemiddelde salarissen van managers in het buitenland liggen simpelweg hoger dan in Nederland”, zegt CBS-onderzoeker Hub Beunen. „Buitenlandse werkgevers die medewerkers in dezelfde functieschalen wereldwijd hetzelfde willen belonen, betalen Nederlanders daarom meer dan ze in dezelfde functie bij Nederlandse werkgevers zouden verdienen.”

Als gevolg daarvan moeten starters op de arbeidsmarkt volgens Beunen bewuster nadenken over de vraag op welke manier ze carrière willen maken. „Als ze voor het geld gaan, kunnen ze bij buitenlandse bedrijven veel meer verdienen, maar starters moeten oppassen dat ze zich niet blindstaren op hoge startsalarissen.”

Tegenover een hoger startsalaris bij een Amerikaans bedrijf staat volgens Beunen namelijk ook een hoog verwachtingspatroon van de prestaties in het eerste jaar. „Ook betalen buitenlandse werkgevers niet altijd de gemaakte overuren”, zegt Beunen „En de balans tussen privé en werk kan in gevaar komen doordat starters veel meer uren moeten werken.”

Op aandringen van het Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt van de Universiteit Maastricht heeft het CBS inmiddels vervolgonderzoek aangekondigd. Hieruit moet onder meer blijken of mannen meer verdienen dan vrouwen bij buitenlandse bedrijven.