Woorden en geld schieten tekort

Bankiers zijn niet de enigen die zich bedienen van verhullend taalgebruik. Niemand vindt het leuk om zijn falen onverbloemd onder woorden te brengen. Maar de term ‘tekortkomingen’, waarmee de top van de financiële wereld zijn rol in de financiële crisis omschrijft, krijgt de prijs voor het understatement van het jaar.

Het Institute of International Finance (IIF), een lobbyorganisatie en denktank in Washington van de 360 grootste banken ter wereld, bracht deze maand een rapport uit. Daarin erkent de financiële sector dat zijn risicomanagement de afgelopen jaren, toen het overal zo goed ging, jammerlijk heeft gefaald.

Mag je wel zeggen.

Wat een jaar geleden begon als de ‘kredietcrisis’ van risicovolle Amerikaanse hypotheekleningen is ontaard in een beurscrisis, een wereldwijde economische neergang, een golf van bankfaillissementen, reddingsoperaties door centrale banken, massaal banenverlies in de financiële sector, gekelderde bankaandelen, een koersval van de dollar, de opdroging van de kredietverlening en bedreiging van de stabiliteit van het financiële stelsel.

Geen geringe prestatie om dat samen te vatten onder de paraplu van ‘tekortkomingen’.

Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) herhaalde gisteren in zijn halfjaarlijks rapport over de economische toestand in de wereld dat de totale verliezen in de financiële sector kunnen oplopen tot 945 miljard dollar (600 miljard euro). Tot nu toe hebben financiële instellingen circa 400 miljard dollar afgeschreven sinds vorig jaar de crisis uitbrak. Dit betekent dat volgens het IMF de verwerking van de verliezen nog niet eens op de helft is. Het IMF blijft dan ook bezorgd over de kwetsbaarheid van financiële markten en kwalificeert de risico’s voor de stabiliteit van het financiële stelsel nog steeds als „hoog”.

De schuldvraag voor het veroorzaken van deze crisis zal nooit eenduidig beantwoord worden. Het verdient daarom lof dat de verantwoordelijken voor het IIF-rapport – Joseph Ackermann van Deutsche Bank en voormalig ING-bestuurder Cees Maas – de hand in eigen boezem steken. „We hebben fouten gemaakt. We hebben het risicomanagement laten verslappen”, erkende Maas in een interview over zijn IIF-rapport.

Als risicomanagement het probleem is, ligt daar ook de oplossing. Topbankiers moeten blootgesteld worden aan grotere risico’s. Bijvoorbeeld de dreiging dat ze hun bonussen verliezen en zich wat betreft inkomen moeten houden aan de Balkenendenorm. Of: het risico dat banken die in financiële problemen komen, niet worden gered door het vangnet van de overheid, maar rechtstreeks worden genationaliseerd.

roel janssen