Fik Meijer

Amateurisme is een moderne uitvinding. Net als het idee dat meedoen belangrijker is dan winnen. Ze zijn lang beschouwd als erfenis van de antieke Olympische Spelen, maar het tegendeel is waar. Ze hebben niets van doen met de oorspronkelijke gedachte. Wie bij de oude Grieken het in zijn hoofd haalde om te denken dat meedoen belangrijker was dan winnen, was niet goed bij zinnen. Verliezen was een schande, alleen eeuwige roem telde. En wie aan de Olympische Spelen meedeed in de tijd van de oude Grieken mocht ook gerust meedoen aan andere Spelen waar wel geld te verdienen viel in plaats van slechts een laurierkrans.

Het zijn maar twee van de vele mythes die Fik Meijer in zijn hoorcollege over de Olympische Spelen (Home Academy, € 19,95) ontzenuwt. Om nog een taaie te noemen: de olympische vlam werd pas voor het eerst ontstoken in 1928 en niet al eeuwen voor Christus. En ook het verhaal over valsspelers (doping avant la lettre) is goed: wie bedroog, werd niet alleen gediskwalificeerd, maar moest meteen een beeld laten maken voor Zeus. Het beeld dat geplaatst werd bij het stadion kreeg de naam van de valsspeler eronder, zodat een eeuwige smet op zijn naam bleef.

Goed, dat is allemaal leuk om te weten, maar hoe gingen ze om met de mensenrechten in die tijd? Zou het mogelijk zijn geweest, wanneer in die tijd de Spelen niet alleen voorbehouden waren geweest aan sterke Grieken, om in pakweg de vijfde eeuw voor Christus de Spelen in China te organiseren? Of zouden de Romeinen toen zij met de Spelen aan de haal gingen (nog steeds rondom de Olympus) geboycot zijn?

Nee, en het is merkwaardig dat wij dat wel doen, legt Fik Meijer uit. Althans, dat we dat doen wanneer de Spelen in aantocht zijn, want in andere jaren hoor je geen cabaretier of politicus over Tibet en zegt niemand iets van het bezoek van Willem-Alexander aan China. De Spelen zijn sinds 1920 altijd een aanleiding geweest om ergens tegen te zijn, vat Meijer samen, en daarmee trapt hij nogal een open deur in, maar helemaal ongelijk heeft hij natuurlijk niet. En daar komt bij dat hij een even elegant als onhaalbare oplossing presenteert: organiseer de Spelen vanaf nu elke vier jaar gewoon op de Peloponnesos. Het is er groot zat, je hebt geen problemen met nieuwe stadions en vooral: geen politieke discussies over het organiserende land. Het scheelt een hoop gedoe en geld. Zo keren we weer terug naar de oorsprong van de Spelen. Alle sporters die roepen dat meedoen belangrijker is dan winnen, laten we meteen thuis (ze hebben geen benul van de erfenis en het scheelt een hoop geld). En als we dan teruggegaan zijn tot de oorsprong dan is één ding zeker: niet de VS leiden de medaillelijst, maar Griekenland.

Toef Jaeger