Domeinjagers zijn grote nieuwsfans

Aanvragers hopen dat internetgebruikers beroemde domeinnamen inklikken.

Met een paar klikken is de domeinnaamjager al uit de kosten en verdient geld.

Ze zijn er altijd als de kippen bij: de domeinjagers die adressen laten registreren van personen die veel in het nieuws zijn. Na de bekendmaking van de arrestatie van Radovan Karadzic werden vorige week de internetadressen Karadzic.nl, Karadzic.eu en Mladic.nl geregistreerd. Aanvragers hopen dat internetgebruikers op goed geluk zo’n beroemde domeinnaam intypen in de adresbalk van hun browser.

Internetondernemer Mark (die het niet nodig vindt om met zijn achternaam in de krant te komen) is de eigenaar van de drie domeinnamen. „Omdat de oorlog in Bosnië me erg heeft geraakt”, noemt hij als reden voor de registratie. De domeinnamen van de verdachte oorlogsmisdadigers vormen een opmerkelijk trio tussen namen als 50plusuitje.nl en schortbedrukken.nl. Hij wil in de toekomst „iets met kleding doen” op Mladic.nl, misschien bedrukte T-shirts verkopen. „Maar wel met respect, het moet niet smakeloos worden.”

De ondernemer zegt dat hij geen domeinjager is. Hij is „met een groep enthousiastelingen” simpelweg geïnteresseerd om niches te vinden in domeinnamen. Hij verwacht niet dat de bijzondere adressen verkocht worden, maar wil misbruik voorkomen.

Dat is ook de redenering van Mesut Kalkan, eigenaar van provider Inter IP Networks uit Delft. Zijn bedrijf beheert zo’n 120.000 internetadressen, waarvan een stuk of vijf gereserveerd zijn voor eigen gebruik, zoals hitler.nl, neonazi.nl en hakenkruis.nl. Deze websites staan alle op zwart, om te voorkomen „dat ze in extreemrechtse handen vallen”.

Kalkan registreerde deze namen in 2000 en wil ze alleen verkopen aan een partij die er iets zinnigs mee wil doen, „zoals de Anne Frank Stichting”. Kalkan merkt op dat domeinnamen minder belangrijk worden. „Zoekmachines kennen nu meer waarde toe aan de inhoud van sites dan aan het juiste adres. Google wordt steeds slimmer, je moet echt goede content op de website zetten als je wilt dat je site wordt gevonden.”

Toch zijn er nog altijd speculanten die handelen in domeinnamen. Zoals de eigenaar van de site URLideas.com, die eind vorig jaar al mladic.com had geregistreerd tussen zijn verzameling van honderd internetadressen. Volgens Kalkan is er een nieuwe trend in domeinnaamregistratie: bedrijven die met een speciaal programma krantensites en nieuwspagina’s afzoeken op vaak voorkomende namen en begrippen om deze volautomatisch te laten registreren.

De hoop is vervolgens dat de bezoeker op de (verder lege) site belandt en de verleiding niet kan weerstaan om op een advertentie te klikken. De beheerder ontvangt per klik een bedrag van de adverteerder. Bij een grote verzameling domeinnamen wordt het interessant om hiermee geld te verdienen: registratie kost slechts vier euro per jaar, als in dat jaar vijf bezoekers op een banner klikken is er al winst gemaakt.

Iemands eigen naam vastleggen mag niet zomaar. „Dat vinden we onfatsoenlijk”, zegt Dirk Visser, hoogleraar intellectueel eigendomsrecht aan de Leidse universiteit. De domeinnaam kan achteraf, bij de rechter, worden teruggeëist. In 2002 kreeg premier Balkenende het adres janpeterbalkenende.nl terug van een stichting in Nijmegen. Duidelijke wetgeving is er niet. De rechter kijkt of de onheus gebruikte domeinnaam schade aanricht. Als het adres werd gebruikt als fansite, had de stichting een sterkere zaak gehad.

Kalkan van Inter IP Networks houdt in extreme gevallen registraties tegen. „Laatst wilde iemand een adres als stopjeleuterineenkleuter.nl registreren. Die hebben we toen een mail gestuurd dat hij een andere provider moest zoeken.” Toch zal die praktijk, vooral bij grote providers, niet vaak voorkomen, denk jurist Visser. „Het is steeds moeilijker om erachter te komen wie een site registreert. Een nepadres is zo gemaakt.”

Bij het registreren van een .nl- domeinnaam wordt niet gecontroleerd wat de precieze plannen zijn van de gebruiker, bevestigt de Stichting Internetdomeinregistratie Nederland (SIDN) „Dagelijks worden zo’n 1.700 .nl-namen vastgelegd”, zegt woordvoerster Lycke Hoogeveen. „Het is onmogelijk om dat bij te houden”.

Uit onderzoek blijkt dat 2,5 procent van alle .nl-domeinnamen enkel als lokmiddel voor advertenties worden gebruikt – hoeveel van deze sites zich in een schemergebied bevinden is niet te zeggen. Wel trekt Michiel Henneke, marketingmanager van SIDN, zijn conclusies als een grote hoeveelheid registraties weer binnen een jaar worden opgezegd.

Visser wordt wat moe van domeinjagers die alles maar vastleggen. „Simpel gedrag, mensen die niks beters te doen hebben.” Wel begrijpt hij de aantrekkingskracht. „Je kunt er gemakkelijk geld mee verdienen. Surfgedrag wereldwijd is zo massaal en ongrijpbaar.” Robert van der Salm registreerde op 11 september 2001 de domeinnaam binladen.nl. Rijk is hij er niet mee geworden, hoewel dat ook niet het doel was. „Ik wil geen geld verdienen met dit soort namen.” Hij behield het adres wel, zodat er geen kwaadaardige site van zou komen. Nu heeft Van der Salm het wel gehad. „Jullie mogen hem gratis overnemen.”