Toekomst daagt in Wagners Bayreuth

Met voorstellingen van Wagners opera’s Parsifal, Tristan und Isolde en Die Meistersinger von Nürnberg zijn het afgelopen weekeinde de Wagner Festspiele in Bayreuth begonnen. Het is voor artistiek leider Wolfgang Wagner, de kleinzoon van de componist, na 57 jaar zijn laatste festival. Op 31 augustus treedt hij af, een dag na zijn 89ste verjaardag. In september wil het bestuur van het festival na meer dan tien jaar van verhitte discussies beslissen over zijn opvolging.

Nieuw in het altijd jaren tevoren uitverkochte Bayreuth was nu dat Die Meistersinger was te volgen via een videoscherm op de Volksfestplatz. Ook werd de voorstelling voor 49 euro op internet vertoond. Het was een initiatief van Wolfgangs dochter Katharina. Samen met haar vader verwelkomde zij vrijdag voorafgaande aan een nieuwe productie van Parsifal het publiek van talloze Bekende Duitsers, aangevoerd door bondskanselier Angela Merkel.

Vorig jaar stond daar nog Wolfgangs tweede vrouw Gudrun, die in november onverwachts overleed op 63-jarige leeftijd. Zij had de feitelijke leiding van Bayreuth in handen. De opvolging van de voor het leven benoemde Wolfgang Wagner kwam daardoor in een stroomversnelling. Katharina wil nu haar vader opvolgen samen met haar halfzuster Eva, jarenlang door hun vader verfoeid. Dit voorjaar kwam een doorbraak toen Wolfgang Wagner liet weten na dit festival te willen stoppen.

Weinig lijkt het tandem Katharina en Eva nog in de weg te staan. Maar de Frankfurter Allgemeine Zeitung, die als geen andere krant het Wagneriaanse cultuurgoed in het Wagnertheater in de Wagnerstad Bayreuth bewaakt, pleit nog steeds voor een publiek debat over het toekomstige artistieke beleid.

Vorig jaar baarde Katharina opzien met de nog steeds omstreden voorstelling van Die Meistersinger, waarin op hardhandige wijze wort afgerekend met het nazi-verleden van Bayreuth. Ook de Noorse regisseur Stefan Herheim toont in zijn met bijval ontvangen nieuwe productie van Parsifal het complexe politieke en artistieke verleden van Wagner in Bayreuth.