Langs de Wolga (5): Een avondje uit in Kinesjma

wodka.jpg,,Noem me maar gewoon Petrovitsj”, zei de man met het gouden gebit, die zich in het havenrestaurant in het troosteloze industriestadje Kinesjma aan me voorstelde. ,,Meer namen heb ik niet.”

Hij liet zijn tanden fonkelen. Zijn vette pens stak uit zijn tot op zijn navel openstaande overhemd. Zevenenveertig jaar oud was hij, maar een overdosis wodka en sigaretten tekende zijn gezicht zeker tien jaar ouder.

,,Je vindt mijn dochter wel mooi, hè?” zei hij daarna, terwijl hij de hand van de veel jongere vrouw aan zijn zij streelde.

De mooie blondine met de krachtige blauwe blik bloosde en stelde zich aan me voor als Svetlana. ,,Petrovitsj maakt een grapje”, zei ze lachend. ,,Hij maakt altijd grapjes.”

,,Ja”, zei Petrovitsj. ,,Ik maak een grapje, want Sveta is al zes jaar mijn minnares. Ik ken haar al vanaf haar kindertijd en nu hebben we een verhouding. En mijn vrouw, mijn vierde overigens, weet ervan. Niet dat ze het leuk vindt, maar het is nu eenmaal zo.”

Petrovitsj schonk mijn glas vol met wodka en dronk op onze kennismaking.

,,En vertel nu eens iets over jezelf”, gebood hij.

,,Ik ben een Nederlandse correspondent”, antwoordde ik. ,,Met mijn vrouw en een Russische fotograaf - ze zitten daar aan de overkant aan tafel - reizen we de Wolga af.”

,,Zeker om op te schrijven dat Rusland geen democratie is, hè”, zei hij dreigend.

,,Nee”, antwoordde ik tactvol. ,,Om te beschrijven hoe het leven bij jullie is en wat voor een aardige mensen ik steeds ontmoet, zoals jullie beiden.”

Hij schonk nog een keer in en opnieuw dronken we in een teug onze glazen leeg. ,,Weet je dat er in Rusland helemaal niet zoveel is veranderd sinds het verdwijnen van het communisme”, zei hij op serieuze toon. ,,Er zijn alleen maar meer dingen te koop. Maar de meerderheid van de bevolking is nog altijd arm. Kijk maar naar Kinesjma. Bijna niemand heeft werk, alle vijf fabrieken zijn gesloten. En in plaats van de Communistische Partij hebben we Verenigd Rusland gekregen. Het is precies zo als in de Sovjet-Unie, want ook toe bestond er geen serieuze oppositie. Ik was laatst weer eens in Wit-Rusland, waar ik vandaan kom. Daar is Loekasjenko de baas. Ken je die? Dat is pas een dictator. Zo iemand zou Rusland ook moeten hebben. Democratie is in dit land niet mogelijk, daar is het een veel te grote chaos voor.”

Hij schonk nogmaals in. ,,Ik ben de baas van de plaatselijke maffia hier”, deelde Petrovitsj nu mee.

,,Ach, nee”, zei Svetlana. ,,Hij maakt weer een grapje. Hij heeft een restaurant een eindje verderop. We zitten hier omdat we niet door allerlei bekenden samen willen worden gezien. Wat natuurlijk onzin is, want de hele stad weet van onze verhouding.”

,,En Sveta werkt voor de FSB”, zei Petrovitsj nu. ,,Weet je wat, Misja. We gaan naar mijn restaurant om verder te drinken, want die wodka is hier niet om te zuipen, zo smerig. En ik heb ook veel beter vlees.”

,,Ik moet nog een artikel schrijven”, zei ik als excuus.

,,Werken kun je ook morgen”, zei Petrovitsj. ,,Zo doen we het in Rusland altijd. Eerst zuipen en eten dan een beetje werken. Bovendien zuig je dat nieuws toch uit je duim, want zo doen Russische journalisten dat. Die liegen alleen maar, omdat ze niet mogen schrijven wat er in Rusland werkelijk aan de hand is. En daarom lees ik geen kranten meer. In plaats daarvan geniet ik van het leven.”

Toen ik naar onze tafel keek, zag ik dat Oleg al naar het hotel was teruggegaan. Maar mijn vrouw was er nog. Ik maande haar bij ons te komen zitten.

,,U lijkt op iemand die hier op een kolchoz heeft gewerkt”, zei Petrovitsj tegen haar toen hij ook haar een glas wodka had ingeschonken. ,,U bent net zo mooi.”

Sveta ontfermde zich over mijn vrouw en vroeg haar: ,,Ga je mee dansen?”

Samen gingen ze de dansvloer op, waar een groepje vrouwen een bal der eenzamen opvoerden. Een dikke blondine met een wat verlopen gezicht trok mij aan mijn armen de vloer op. ,,Ik ben Galja”, zei ze. ,,En ik voel me ongelukkig vanavond.”

Terwijl mijn vrouw van Sveta leerde hoe je op zijn Russisch moest dansen, met je handen op je sleutelbeenderen, lag ik in de sterke tangohoudgreep van Galja. In de verte zag ik hoe Petrovitsj streng toekeek of iemand zijn minnares te na kwam. Ze was duidelijk van hem en van hem alleen.

Toen de huisartiest achter de bar werd vervangen door een melige disco-cd, boog ik voor Galja en ging weer met mijn vrouw en Sveta bij Petrovitsj aan tafel zitten. ,,Laten we naar buiten gaan”, zei Petrovitsj. ,,Daar kunnen we elkaar beter verstaan.”

Op de stoep voor het restaurant, die uitkeek op een verwoeste havenloods en een hijskraan, wees Petrovitsj op een glanzende zwarte Volga. ,,Een Russische Mercedes”, zei hij vol trots. ,,Nieuw, want ik ben een patriot en koop alleen Russische waar. Ik zou je er graag in rondrijden. Maar ja, jij moet zo nodig een artikel schrijven.”

,,Ik heb mijn collega’s nu eenmaal beloofd iedere dag op mijn weblog verslag te doen van mijn belevenissen”, zei ik.

,,Jammer”, zei Petrovitsj nu. ,,Ik had nog zo graag wat langer met je geouwehoerd. Maar hopelijk kom je nog eens naar Kinesjma. En dan kun je aan een willekeurig iemand vragen waar Petrovitsj uithangt. Want ze kennen me allemaal.”

We namen afscheid en het was alsof we elkaar al jaren kenden. De zon ging onder boven de Wolga en kleurde de lucht zoals iedere avond rood. Toen we naar ons hotel terugliepen keken we nogmaals om. Hand in hand zwaaiden Petrovitsj en Svetlana ons uit, alsof hun liefde nog net zo pril was als zes jaar geleden en ze in ons twee bondgenoten hadden gevonden.