Ruslands toekomst ontspant zich aan de Wolga

Onze correspondent in Rusland vaart de komende weken de Wolga af. Heden deel 1 van een serie: de pro-Kremlin jongerenbeweging Nasji houdt landdagen op de oevers van Europa’s grootste rivier.

Aan de bron van de Wolga begint het nieuwe leven. Want op de oevers van het uitgestrekte Seligermeer, waar de natuur de hemelse sferen van het Nilova-Poestynklooster ontmoet, ontpopt de pro-Kremlin jongerenbeweging Nasji (De Onzen) zich als de enige echte toekomst van Rusland. Zo’n 5.000 uitverkorenen van Nasji-afdelingen uit de grote steden zijn hier twee weken bijeen in een uitgestrekt tentenkamp. Ze zijn goed opgeleid, serieus, begin twintig, klaar om te doen wat president Medvedev en premier Poetin van hen verlangen.

Vorig jaar richtten de Nasji-jongeren tijdens hun landdagen nog hun gifpijlen op oppositiepolitici als Garry Kasparov of Boris Nemtsov, die op grote posters waren afgebeeld als hoeren en marionetten van het perfide Westen. „Maar toen moesten we de soevereiniteit van ons vaderland veiligstellen en ervoor zorgen dat de parlements- en presidentsverkiezingen ordelijk zouden verlopen, zonder inmenging van het Westen”, zegt Irina Kosilova, een 22-jarige ingenieur, die een van de organisatoren van het kamp is. „Nu de politieke situatie is gekalmeerd hebben we een andere taak: de modernisering van Rusland. Het gaat er hier nu vreedzaam aan toe. Er zijn de afgelopen dagen zelfs achttien bruiloften gevierd, natuurlijk vanwege de romantische locatie, maar ook vanwege het Nasji-gevoel.”

Ook de kritiek op luidruchtige Nasji-acties tegen westerse ambassadeurs in 2007 weet Kosilova te pareren. „Toen in Estland een Russisch oorlogsmonument werd verplaatst, lieten we met onze protesten voor de Estse ambassade in Moskou zien hoeveel we van ons land hielden. Maar in de westerse pers worden we als een agressieve en semifascistische beweging afgeschilderd. Terwijl mijn grootouders juist tegen het Duitse fascisme hebben gevochten.”

Kamp Seliger is één grote openluchtcursus en netwerkbijeenkomst voor aspirant ondernemers, aspirant politici en aspirant ambtenaren. Hoe zet je een winstgevend bedrijf op, hoe bestuur je Rusland, hoe verkoop je en verbeter je je (bio)technologische ontdekkingen, hoe trek je investeerders aan? Op de oevers van het Seligermeer kun je het leren. En in je vrije uren kun je er zeilen, gewichtheffen, kanoën, wandklimmen en schaatsen op een minikunstijsbaan.

Bij een van de drie ingangen van het kamp heerst paniek bij de in de in het zwart gehulde Nasji-beveiligingsmannen. „Hij is nu buiten de omheining”, blaft een van hen door een portofoon. „Nee, herstel, hij is al binnen. Erachteraan. Hij zit aan onze kant. Ja, daar is ie.” Een groepje collega’s rent achter een jongen aan die op alcoholgebruik is betrapt en nu als een geschrokken haas tussen de tenten verdwijnt. Want bij Nasji geldt het credo: een gezonde geest in een gezond lichaam. Roken en drinken op het kampterrein zijn dus taboe. De dag begint bovendien voor alle deelnemers om zes uur ’s ochtends met vijf kilometer hardlopen.

Aan de rand van het meer, waar je in hangmatten bij de Club van Poetinfanaten de geschriften van de alom bewonderde leider kunt lezen, staat ook een miniatuurkopie van Poetins hoofdkwartier, het Witte Huis.

„We spelen hier de regering van Rusland na”, zegt Aleksej Sjilov, een student geneeskunde uit Smolensk. „Met een schaduwpresident, een schaduwpremier, een schaduwkabinet en schaduwgouverneurs. Met onze eigen munteenheid, de talent, voeren we een schaduweconomie en leren we hoe je inflatie moet bestrijden. Zo verplaatsen we ons in de moeilijkheden waarmee onze regering te kampen heeft.”

In de lucht zweven paragliders met Nasji-vlaggen aan hun parachutes. Ze kijken neer op een nagebootst traditioneel Russische minidorp, waar om een twintig meter lange eettafel elementen van het traditionele Russische leven zijn bijeengebracht. „Dat leven speelt zich af rondom het centrum van het traditionele Russische leven, de eettafel”, zegt Daria Morina, een net afgestudeerde psychologe, gekleed in Russische boerenjurk. „Zo hebben we een traditionele oven, een traditioneel spinnewiel, een traditionele houten kerk. Op die manier brengen we de meest uiteenlopende culturen uit ons land bijeen en kan iedereen er kennis mee maken.”

Ivan Vasiljev, een van de deelnemers, zegt: „We zijn een nieuwe generatie, die actief wil deelnemen aan de opbouw van een samenleving die vrij is van corruptie. Politici leggen ons hier uit dat corruptie slecht is en vertellen ons hoe het wel moet.”

Uit het houten minikerkje stappen drie popes. Vader Makarios uit Ivanovo is de leider van het groepje. „Ik ben door Nasji uitgenodigd om te helpen met het opzetten van een missiepost”, zegt hij. „Dit kamp is een uitstekend idee van de overheid. De politiek heeft tenslotte een verplichting jegens de jongere generatie. Het mooie is ook dat de deelnemers behalve hun vaderland ook zichzelf willen verbeteren. De Nasji-beweging stoelt daarmee op een christelijk ideaal. Ik heb hier bijvoorbeeld nog geen dronkelap gezien en geen scheldwoord gehoord.”

Op een heuveltje is een kleine legerbasis ingericht, met wachttorens en tenten. Hier kunnen Nasji-jongeren met een soldatenhart kennismaken met alle aspecten van het militaire leven. Een soldaat met een kalasjnikov aan zijn schouder zoent bij de poort een blond meisje. Een eindje verderop houden twee nepsoldaten in uniformen van het Rode Leger de wacht bij een vlam voor de onbekende soldaat. „Hier spelen we een militaire basis na en kunnen ze kennismaken met alle psychische en fysieke elementen van het soldatenleven”, zegt de commandant, majoor Andrej Saveljov. „Een derde van ons legertje bestaat uit vrouwen. En de manschappen mogen de basis alleen verlaten als ze verlof hebben.”

In een belendende tent houdt een lid van de Mongoolse Revolutionaire Partij – de voormalige communistische partij – een lezing over de recente parlementsverkiezingen in zijn land. „Met behulp van regeringspartij Verenigd Rusland wordt in deze tent dagelijks gediscussieerd over het politieke systeem in ons land”, zegt organisator en politicoloog Sergej Vasiljenko. „Maar ook met leden van liberale oppositiepartijen als Jabloko praten we. Als jonge democratie moeten we nog veel doen om maatschappelijke consensus te bereiken, zoals die in het Westen allang bestaat, en daarvoor hebben we een dialoog nodig met de oppositie. Maar die moet in het nationale belang wel de regering steunen en geen geld van het Westen aannemen.”

Om negen uur ’s avonds verzamelen alle vijfduizend deelnemers zich voor het podium op het centrale veld. Op een spandoek is een uitspraak van Poetin te lezen: ‘De toekomst van ons land hangt af van de wil van iedere burger om te willen innoveren’. Met veel trompetgeschal vertellen de Nasji-leiders over de successen van hun voormannen. „Wat is er terechtgekomen van de leider van de Nasji-acties tegen de Britse ambassadeur? Hij is nu parlementslid! En wat is er van de Britse ambassadeur terechtgekomen? Die heeft in alle angst ons land verlaten!” Gejuich klinkt uit duizenden kelen. Een spijtoptant vertelt vervolgens hoe hij van zijn alcoholverslaving is afgekomen door lid van Nasji te worden. Voor iedereen is het duidelijk: Nasji reinigt de ziel en draagt in alle opzichten bij aan een stralende toekomst van het Russische vaderland.

Weblog over de Wolga-reis op: nrc.nl/moskou