Ruime geldhoeveelheid reden inflatie

Een vat olie kostte donderdag minder dan 124 dollar per vat, een prijsdaling van 15 procent in slechts tien dagen. Voor hen die zich zorgen maken over de stijgende prijzen is de neerwaartse trend welkom, ondanks de kleine opleving. Maar het is te weinig en het komt te laat om de inflatiedruk te doen verminderen.

De opwaartse druk op de benzineprijzen moet binnen een paar dagen of weken kunnen afnemen. Maar de prijzen zullen nog steeds hoog blijven. De prijs van ruwe olie is immers slechts teruggevallen naar het niveau van twee maanden geleden – toen hij bijna ondraaglijk hoog leek – en ligt nog steeds zo’n 70 procent hoger dan een jaar geleden.

En terwijl de olieprijs zakt, stijgen andere energie-gerelateerde prijzen. Aardgascontracten volgen meestal de oliemarkt, maar doorgaans met een vertraging van zes maanden. Verhogingen van de elektriciteitsprijzen vinden zelfs nog trager plaats, omdat zij vaak goedkeuring van de toezichthouder vergen. En consumenten zullen uiteindelijk voor de duurdere olie moeten betalen die in allerlei andere producten is verwerkt, van plastic verpakkingsmateriaal tot geïmporteerde kerstboomversieringen, maar dat kan wel een jaar of langer duren.

Dit geleidelijke ‘doorgeefeffect’ kan worden beschouwd als een simpel proces van voorraden die zich door het systeem heen werken. Maar er kan ook sprake zijn van een subtielere monetaire onderstroom, zoals de economen Frank Browne en David Cronin van de Ierse centrale bank en de financiële toezichthouder van Ierland betogen.

Als de geldhoeveelheid toeneemt, bieden de klanten de prijzen over de hele linie omhoog. De grondstoffenprijzen stijgen het eerst, omdat die het meest flexibel zijn. Maar de economen opperen dat andere prijzen dat voorbeeld volgen, zelfs als de grondstoffenprijzen terugvallen. Uiteindelijk kost alles ongeveer hetzelfde percentage méér dan vóór de toename van de geldhoeveelheid.

Eén prijs is bijzonder belangrijk voor de toekomstige inflatie – die van arbeid. Als werknemers loonsverhogingen kunnen bedingen die gelijke tred houden met de kosten van levensonderhoud, zullen ze de inflatiebal rollende houden. Het lijkt erop dat werknemers over de gehele wereld de komende maanden genoeg bewijsmateriaal in handen zullen krijgen ter ondersteuning van hun pleidooien.