EU-burger kan actieplan fijnstof eisen

Burgers in de Europese Unie kunnen de bevoegde autoriteiten dwingen in hun buurt maatregelen te treffen tegen ernstige luchtvervuiling. Dat heeft het Europees Hof van Justitie gisteren bepaald.

De uitspraak van het Hof is een belangrijke steun in de rug van EU-burgers die het autoverkeer op drukke wegen in hun woonwijk aan banden willen leggen om de luchtvervuiling te beperken.

Milieuorganisaties noemden de uitspraak „een doorbraak in de strijd tegen het fijnstofprobleem”.

De zaak was aanhangig gemaakt door Dieter Janecek uit München, lid van de politieke partij De Groenen. Hij woont aan een drukke verkeersader, niet ver van een meetpunt voor de concentratie van fijnstof in de lucht.

In de Duitse wet staat dat bepaalde grenswaarden voor fijnstof niet vaker dan 35 keer per jaar mogen worden overschreden. Op het meetpunt bij Janecek in de buurt werd die limiet in 2005 en 2006 vele malen overtroffen.

Janecek eiste maatregelen van het stadsbestuur op grond van de Europese richtlijn voor de luchtkwaliteit. In eerste instantie ving hij bot. In beroep bepaalde de regionale rechter dat hij van de bevoegde instanties (in dit geval de stad München in de deelstaat Beieren) wel een ‘actieplan’ mag eisen, maar dat hij niet kan eisen dat daarin maatregelen staan die garanderen dat de limiet op korte termijn niet meer wordt overschreden.

Zowel Janecek als Beieren tekende daartegen hoger beroep aan bij de federale rechter. Die legde kwestie voor aan het Europees Hof in Luxemburg. Dat stelde Janecek gisteren in het gelijk. De uitspraak is bindend voor de hele EU.

Het Hof bepaalde dat direct betrokken burgers bij gevaar voor overschrijding van de geldende milieunormen een actieplan tegen luchtvervuiling kunnen eisen.

Met betrekking tot de inhoud van zo’n actieplan oordeelde het Hof, dat de EU-landen niet verplicht zijn tot maatregelen die elke overschrijding van de normen uitsluiten. Maar ze zijn – bij terechte klachten van individuele burgers – wel verplicht op korte termijn maatregelen te treffen die de risico’s van overschrijding tot een minimum beperken en die stapsgewijs leiden tot een situatie waarin de concentratie fijnstof binnen de toegestane hoeveelheid blijft.

Arrest EU-hof in zaak-Janecek via: nrc.nl/europa