De strijd om de mobiele surfers

Bytes en niet langer bellers zorgen voor groei in de telecomsector. Apple’s iPhone stimuleert sms-en en mobiel internetten. Het aantal vaste-lijnklanten neemt met miljoenen af.

KPN heeft de hoop nog niet laten varen. Het telecombedrijf verwacht voor het einde van het jaar de iPhone in Nederland te mogen verkopen. „Wij zijn nog steeds in gesprek met Apple”, aldus bestuursvoorzitter Ad Scheepbouwer woensdag tijdens de presentatie van de halfjaarcijfers in Amsterdam. Nu verkoopt concurrent T-Mobile de populaire iPhone exclusief in Nederland. In andere landen brengen meerdere partijen het apparaat op de markt.

Apple’s ‘slimme telefoon’ is niet zo maar een nieuw, hip apparaatje. Hoewel critici op internet schrijven dat het ding „alles kan kan wat mijn smartphone al drie jaar geleden kon”, is de iPhone belangrijk voor de telecomindustrie. Meer dan concurrerende apparaten is het ding toegesneden op mobiel internet. Dat is nu juist een groeisegment voor telecombedrijven.

In simpelweg bellen – mobiel of vast – zit niet zoveel groei meer, bleek deze week onder meer uit cijfers van KPN, Vodafone, AT&T en Telenor. Nieuwe klanten zorgen voor enige toename van de omzet, maar de sector heeft moeite om de omzet per klant te verhogen. Nu de economie verslechtert geeft die klant bovendien minder geld uit aan dure mobieltjes. Producent Sony Ericsson leed het afgelopen kwartaal zelfs verlies. Apple’s iPhone is een uitzondering.

De telecomindustrie verdient inmiddels miljarden euro’s aan mobiele datadiensten, zoals sms-en, e-mailen op de Blackberry en surfen op de iPhone. Wereldwijd zorgt mobiele data inmiddels voor 20 procent van de omzet van telecombedrijven, meldt het Britse onderzoeksbureau Informa. Sms-en is goed voor tweederde en mobiel internetten voor eenderde van de omzet in data.

„De groei wordt veroorzaakt door nieuwe technieken, meer concurrentie en natuurlijk de groeiende vraag van consumenten naar mobiele datadiensten. Die wordt gedreven door populaire, voor gegevensoverdracht geoptimaliseerde apparaten als de iPhone”, aldus Nick Jotischky van Informa. Volgens het Amerikaanse onderzoeksbureau ComScore gebruikt meer dan 80 procent van alle iPhone-bezitters in Duitsland, Frankrijk en Groot-Brittannië hun apparaat om op internet nieuws te lezen en informatie te zoeken.

AT&T, de exclusieve verkoper van de iPhone in de VS, maakte deze week een winststijging van 30 procent bekend. „De vraag naar de iPhone heeft onze verwachtingen overtroffen”, zei bestuursvoorzitter Randall Stephenson in de Financial Times. „Dit versterkt onze mobiele activiteiten en het bevestigt onze positieve kijk op de toekomstmogelijkheden.”

Dat optimisme wordt niet door iedereen gedeeld. „Zelfs telecombedrijven zijn niet immuun voor een economische crisis”, aldus een analist de afgelopen week. „De vooruitzichten zijn verslechterd.” Hij reageerde op de teleurstellende cijfers van Vodafone. Dat bedrijf maakte dinsdag bekend dat de omzet dit boekjaar „aan de onderkant van de verwachtingen” zal uitkomen. Vodafone heeft last van de verslechterende economie.

Andere telecomaandelen in Europa verloren ook fors na het nieuws van Vodafone. KPN herstelde zich een dag later door de gunstige halfjaarcijfers. Het bedrijf zei onder meer tevreden te zijn met het dalende aantal opzeggingen van vaste aansluitingen. Het afgelopen kwartaal zegden 40.000 abonnees hun vaste lijn op, een kwartaal eerder waren dat er nog 70.000.

Hetzelfde probleem speelt bij andere (traditionele) telecombedrijven. AT&T verloor in het afgelopen kwartaal 993.000 abonnees op bijna 60 miljoen klanten. In heel 2007 verloor AT&T 1,6 miljoen ‘vastelijnklanten’. De Europese Commissie meldde vorige maand dat een kwart van de huishoudens in de EU geen vaste telefoonaansluiting meer heeft. In Oost-Europa is dat percentage hoger, 39 procent. Finland, het land van Nokia, leidt de ranglijst met 61 procent.

Sommige analisten houden rekening met een nieuwe consolidatieslag in de telecomsector. Niet zozeer in Nederland, want hier daalde het aantal telecomoperators al tot drie (KPN kocht Telfort, Orange Nederland ging naar T-Mobile), maar meer in het buitenland. In de VS bijvoorbeeld zou het Zuid-Koreaanse SK Telecom Sprint Nextel willen kopen, in grootte de derde mobiele-telecomoperator van de VS. In Europa probeerde France Télécom het Zweeds-Finse TeliaSonera te kopen. De Fransen boden begin juni ongeveer 30 miljard euro, maar dat vonden de Scandinaviërs niet genoeg. Het gerucht doet nu de ronde dat France Télécom het Nederlanse KPN zou willen kopen, maar van concrete gesprekken is geen sprake, aldus Ad Scheepbouwer. KPN’s bestuursvoorzitter zei woensdag dat het onderwerp „niet speelt in het dagelijks werk van de raad van bestuur”.

Ondertussen dreigt de Europese Commissie de inkomsten uit mobiel internet in te dammen. Commissaris Viviane Reding (Informatiemaatschappij en Media) vindt de kosten die telecombedrijven rekenen voor mobiel internetten vanuit het buitenland veel te hoog. Ook sms-en in het buitenland is volgens haar veel te duur. Als de telecombedrijven niet uit zichzelf hun tarieven aanpassen, komt de Commissie in oktober met maatregelen.

Groei telecom vooral in sms en mobiel internet NRC 260708 / BG / Bron: Informa Telecoms & Media