Belletjesfraude

Schuldig aan wetenschappelijk wangedrag. Tot dat harde oordeel komt een commissie van Purdue University in de Verenigde Staten over een van haar eigen medewerkers, de natuurkundige Rusi Taleyarkhan. Hij claimde in 2002 dat hij kernfusie kon opwekken door met behulp van geluidsgolven gasbelletjes in een vloeistof ineen te laten klappen. Dat onderzoek was vanaf het allereerste moment omstreden. Het artikel erover in Science ging vergezeld van een artikel van twee toenmalige collega’s van Taleyarkhan die aangaven zijn resultaten niet te kunnen reproduceren. En behalve Taleyarkhan zelf is daar tot nu toe ook nog niemand anders in geslaagd.

Dat is waar het in het commissierapport om draait. Om zijn oorspronkelijke claims te kunnen staven, zat Taleyarkhan verlegen om bevestiging van zijn resultaten en toen die uitbleef, besloot hij zelf maar een en ander te fabriceren. Zo voerde hij in 2006 werk van junioronderzoekers in zijn eigen groep op als ‘onafhankelijk bewijs’ voor zijn eigen resultaten, en voegde hij in een artikel de naam van een student als mede-auteur toe – naast die van hemzelf – om te laten zien dat ook anderen bij het werk betrokken waren, terwijl de betreffende student geen enkele bijdrage aan het werk had geleverd.

Hoewel de commissie geen uitspraak doet over het oorspronkelijke werk, ziet het er niet best voor Taleyarkhan uit. Hij kan binnen dertig dagen beroep aantekenen, dus zolang zal Purdue University nog wachten met het nemen van maatregelen tegen hem, iets waar de geldschieters van het onderzoek al op hebben aangedrongen.

Desondanks blijft hij achter zijn werk staan: hij beschuldigt zijn critici van belangenverstrengeling en jaloezie en daagde in april twee collega’s die hem in de pers zwart maakten voor het gerecht. Het lijkt er echter op dat hij een achterhoedegevecht voert en dat na de koude kernfusie ook de belletjesfusie een zachte dood zal sterven.