Passende en betaalbare huisvesting met rioollucht

Waar winden stedelingen zich over op? In Heerlen opende vorig jaar winkelcentrum De Bazaar. Maar klanten blijven weg. Verhuurder en huurders staan nu tegenover elkaar.

Terneergeslagen zit uitbater Painten Kasim in haar Surinaams-Javaans eethuis in De Bazaar in Heerlen. Vorig jaar oktober, vertelt ze, opende zij haar uitspanning in het voormalige winkelcentrum De Klomp, waar tegelijkertijd nog vijftig ondernemers hun bedrijf begonnen. Kasim (53) had toen „alle vertrouwen” in haar restaurant.

Ze had 35.000 euro in haar zaak geïnvesteerd. Enthousiast begroette ze haar eerste klanten, maar na korte tijd ontdekte ze dat de publieke belangstelling voor De Bazaar „zeer teleurstellend” was. Ze zegt dat ze een omzet haalt van gemiddeld veertig euro per dag. Daarmee kan ze de maandelijkse huur van 1.265 euro all inn „natuurlijk nooit” opbrengen.

Kasim liep een huurachterstand op – een aantal collega-starters in De Bazaar overkwam hetzelfde. Verhuurder TCN Bazaar Charlemagne BV accepteerde dat uiteindelijk niet. Hij daagde negentien huurders voor de kantonrechter. Begin vorige week kwamen beide partijen in de rechtbank een regeling overeen: de ondernemers stemden ermee in hun pand per 1 augustus te ontruimen en de huurovereenkomst met TCN te ontbinden.

Daarmee was de kous niet af. Want TCN wil nog geld zien van de ondernemers. Of zoals zijn advocaat Raymond Vlecken zegt: „Wij denken niet aan een kwijtschelding van de achterstallige huur.”

Ook de huurders claimen geld, omdat TCN zijn verplichtingen niet zou zijn nagekomen. Het financiële gevecht komt later aan de orde, in een zogenoemde bodemprocedure.

Wie deze vrijdagmiddag een bezoek brengt aan De Bazaar, ziet aan de gesloten rolluiken dat tweederde van de ondernemers dicht is. Het is er stil. Bezoekers? Enkele tientallen. Het project van TCN en de gemeente Heerlen leek zo veelbelovend. Heerlen, de provincie Limburg, de Kamer van Koophandel en de Europese Unie betaalden mee aan de verbouwing van De Klomp die zes ton kostte.

Ondernemers, veelal jong en van allochtone afkomst, kregen de kans „ambachtelijke bedrijfjes in een mix van food en non-food” te beginnen, met „passende én betaalbare huisvesting”. De Bazaar, vlakbij het NS-station, biedt plaats aan zestig à zeventig starters met een winkelruimte vanaf twaalf vierkante meter, zo meldden de initiatiefnemers.

Horecaondernemer Kasim kwam er naar haar zeggen in de eerste maanden achter dat „van alles” in De Bazaar niet in orde was. Het ergste vond ze de rioollucht die er hing. „Stinkt het hier altijd zo, vroegen klanten me.” Ze stoorde zich ook aan „het gebrek aan licht” in De Bazaar. „Dat nodigt de mensen niet uit naar binnen te gaan.”

Vlakbij het eethuis van Kasim is het café van Mohammad gevestigd. Ook hij moet zijn zaak per 1 augustus sluiten, omdat hij de huur (928 euro) niet meer betaalde. Hij verwijt TCN onder meer dat de verhuurder niet tijdig heeft gezorgd voor een airco in de „snikhete” Bazaar. Bovendien ontbreekt volgens hem een goede bewegwijzering in „deze doolhof”, en zijn de bedrijfjes niet veilig voor inbrekers.

Mohammad zegt dat TCN zijn beloften in De Bazaar lang niet heeft waargemaakt. „De gemeente, de Kamer van Koophandel en de bank hebben mijn ondernemingsplan goedgekeurd. Mijn bedrijf had perspectief, er zouden per dag achthonderd klanten naar De Bazaar komen.” De huurders die moeten vertrekken, hebben een stichting opgericht die volgens Mohammad via de rechter een half miljoen euro van TCN eist.

Mustapha Skraoui (37) is bezig zijn Marokkaanse specialiteitenzaakje in De Bazaar te sluiten. Hij hoeft niet weg van TCN, „maar er zijn geen klanten”. Hij zegt dat hij enige maanden geleden „een bemiddelingspoging” heeft gedaan. „Ik zat met TCN en wethouder Riet de Wit aan tafel. We zouden er met z’n allen tegenaan gaan, spraken we af, om meer klanten te trekken. TCN liet het vervolgens afweten.”

De advocaat van de gedaagde huurders, Charles Spreksel, wijst er op dat TCN de plannen voor De Bazaar veel te mooi heeft voorgesteld. Hij wijst er ook op dat TCN het winkelcentrum met vertraging opende, en dat de verhuurder te weinig aan de beloofde promotie heeft gedaan. Daardoor kreeg TCN volgens hem „geen enkele loop” in het project. „De Bazaar is dood. Mijn cliënten beleven nachtmerries door hun hoge leningen.”

Advocaat Vlecken van TCN spreekt van „een definitieve vertrouwensbreuk” tussen de verhuurder en de huurders. Namens zijn cliënt heeft hij ernstige kritiek op de negentien huurders. Volgens hem schaadden zij de belangen van de overige huurders, door hun bedrijf „te pas en te onpas” gesloten te houden.

Vlecken zei vorige week voor de kantonrechter dat die overige huurders zich bedreigd en geïntimideerd voelen, en dat zij worden beroofd van hun broodwinning. „Zij zijn het moe en beu, dat klanten hen confronteren met opmerkingen als: ‘Ik begrijp dat jullie dichtgaan’, en ‘wat jammer dat De Bazaar dichtgaat’.” Dat zouden die klanten volgens Vlecken van de vertrekkende ondernemers hebben gehoord.

Hij is van oordeel dat TCN geheel aan zijn verplichtingen heeft voldaan. „De klagende huurders hebben de huidige stand van zaken geheel aan zichzelf te wijten.”

Directeur Geert Simonis van TCN wil niet inhoudelijk reageren op de kwestie rondom het winkelcentrum. Hij zegt dat De Bazaar blijft bestaan. „We gaan door met een groep ondernemers die er al is gevestigd, en er is een aantal gegadigden dat in De Bazaar wil beginnen.”

De gemeente Heerlen houdt zich verder afzijdig. Een woordvoerder van de gemeente zegt dat TCN en de huurders via contracten „onderlinge verplichtingen” zijn aangegaan. „En daar bemoeien wij ons niet mee.”