Felle kritiek Rice op regime in Birma

De Birmese ‘routekaart naar democratie’, het stappenplan van de junta dat in 2010 tot democratische verkiezingen moet leiden, is „een schijnvertoning die nergens toe leidt”. Dat heeft de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Condoleezza Rice gisteren in Singapore gezegd op de jaarlijkse veiligheidsbijeenkomst van ASEAN, de organisatie van Zuidoost-Aziatische landen. ASEAN moet het militaire regime in Birma zwaarder onder druk zetten om politieke gevangenen vrij te laten en „een dialoog te beginnen met de beweging voor democratie”, aldus Rice.

Felle bewoordingen als die van Rice zijn hoogst ongebruikelijk binnen de organisatie, die gewoon is zich niet met binnenlandse aangelegenheden te bemoeien. Gisteren verklaarde de minister dat ASEAN zich het beste kan versterken door zich in te zetten voor democratie en rechtsorde in de regio.

ASEAN werkt aan een handvest dat de lijnen moet uitzetten voor een regionale samenwerking die vergelijkbaar is met de Europese Unie. Birma heeft dat handvest geratificeerd, maar uitte deze week bezwaren tegen de bevoegdheid die de op te richten regionale mensenrechtenorganisatie zou krijgen om mensenrechtenschendingen in de lidstaten te onderzoeken. Eerder was al afgesproken dat de organisatie geen sancties mag opleggen of mensenrechtenschenders mag vervolgen. Andere landen, zoals Indonesië, de Filippijnen en Thailand, willen wel onderzoeken kunnen verrichten en hebben het handvest nog niet geratificeerd.

De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties kon het gisteren niet eens worden over de opdracht die de speciale gezant Ibrahim Gambari moet meekrijgen voor zijn bezoek aan Birma volgende maand. Volgens de Amerikaanse VN-ambassadeur Khalilzad moet Birma medewerking aan democratische hervorming toezeggen, alsmede de vrijlating van politieke gevangenen, onder wie Aung San Suu Kyi. Bij weigering volgen er „zwaardere sancties”. China riep echter op tot geduld met de junta en vindt optreden van de raad niet nodig. Het regime verklaarde deze week in de staatsmedia dat er geen politieke gevangenen zijn in Birma, omdat de term ‘politieke gevangene’ niet is opgenomen in de Birmese wet. (AP, Reuters)