Taxatie-instituut blijft twistappel makelaars

Een branchebreed instituut moest in de makelaardij een einde maken aan gesjoemel met taxaties. Twee weken na de introductie van het idee staat de komst van het bureau op losse schroeven.

Als een makelaar bij een taxatie oordeelt dat een woning meer waard is dan eigenlijk het geval, pleegt hij fraude. De koper betaalt dan meestal te veel voor een huis, neemt een te hoge hypotheek en bij verkoop blijkt dat het huis veel minder waard is dan gedacht.

Vorig jaar verloor het Waarborgfonds Eigen Woning 27 miljoen euro door gedwongen verkoop van huizen waarvan de waarde lager lag dan de eerder getaxeerde waarde. Het fonds, dat garant staat voor mensen die een hypotheek hebben afgesloten met dekking van de Nationale Hypotheek Garantie, klaagde 68 taxateurs aan. Veertig waren lid van de Nederlandse Vereniging van Makelaars (NVM), de rest behoorde tot één van de andere organisaties. Uiteindelijk royeerde de NVM, met ruim 4.000 leden de grootste makelaarsclub, twee taxateurs en trof tuchtrechtelijke sancties tegen 20 anderen.

Onder druk van het waarborgfonds en financiële instellingen als ING kwam de NVM samen met collega-organisatie VBO met het – uitgelekte – plan om een taxatie-instituut op te zetten. Twee kleinere beroepsorganisaties werd ook gevraagd mee te praten. Maar door strubbelingen tussen de branchverenigingen en door meningverschillen tussen de leden en het bestuur van de NVM is de komst van een branchebreed instituut nu onzeker.

Binnen de NVM is een strijd uitgebroken tussen het landelijk bestuur en de regionale afdelingen. Van de afdelingvoorzitters zijn 24 van de 27 tegen het opzetten van een taxatie-instituut samen met de VBO.

Vijf afdelingsvoorzitters schrijven in een brief van 14 juli dat ze „de zware eis” neerleggen de samenwerking met de VBO „direct te beëindigen.” De afdelingen hebben geen zin om de taxatierapporten, die informatie bieden over de waarde en prijzen van woningen, te delen met makelaars die geen lid zijn van de NVM.

De onvrede bij makelaars aangesloten bij de NVM hangt samen met een beslissing van het bestuur om funda.nl, de populaire website met het woningaanbod van NVM-leden, open te stellen voor andere makelaars. Nu zoekt funda via een computerprogramma zelf op andere website naar advertenties. Die worden dan mondjesmaat op funda geplaatst. Recent is er een contract gesloten met de LMV waardoor LMV-leden tegen betaling direct hun huizen op funda kunnen aanbieden.

Sommige NVM-makelaars stellen dat hiermee de concurrent wordt toegelaten. Volgens de NVM willen consumenten liever een compleet aanbod op de website. Door niet-NVM-makelaars te weren, wordt funda.nl kwetsbaarder voor concurrenten. „Onze leden hebben weinig te vrezen want de NVM is de grootste organisatie dus wij zullen altijd het meest vertegenwoordigd zijn op funda.nl ”, zegt de woordvoerder van de NVM. Wij gaan nu verder praten met onze leden om nog beter uit te leggen waarom deze twee initiatieven nodig zijn, aldus de woordvoerder.

Niet alleen NVM-leden maar ook andere makelaarsverenigingen hebben bezwaren tegen het taxatie-instituut. Zo is de Landelijke Makelaars Vereniging (LMV) een kleinere organisatie met 450 leden, er op tegen dat het taxatie-instituut, volgens een woordvoerder van de LMV een marktpartij is met commerciële doeleinden. Volgens de LMV is het aan de leden om geld te verdienen en niet aan de brancheorganisaties.

De NVM en de VBO zeggen de kritiek van de LMV niet te snappen. Het taxatie-instituut moet een stichting zijn en dus alleen kostendekkend werken, zegt een woordvoerder van VBO. „De LMV kauwt blijkbaar op dit onderwerp door, waarom begrijp ik ook niet”, zegt de woordvoerder van VBO.

Karel Schiffer, directeur Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen, ziet de problemen met de totstandkoming van het taxatie-instituut met lede ogen aan. Schiffer: „Het zou betreurenswaardig zijn als de totstandkoming wordt geblokkeerd door oud zeer tussen verschillende bloedgroepen.”

Het instituut moet volgens hem vooral een mechanisme ontwikkelen om de kwaliteit en objectiviteit van taxateurs en de taxatierapporten te beoordelen. Dan is de branche er niet bij gebaat als elke branchevereniging haar eigen taxatiebureau opzet, meent Schiffer. „Straks zijn er vier brancheverenigingen van makelaars met twee of drie taxatiebureaus. De consument snapt het straks niet meer.”