‘EU moet band met Servië nu aanhalen’

De Europese Unie moet snel de banden aanhalen met Servië, nu de voor oorlogsmisdaden aangeklaagde Bosnische Serviër Radovan Karadzic is gearresteerd. Lidmaatschap van de EU is dichterbij gekomen voor het Balkanland, vindt de Europese Commissie, het dagelijks bestuur van de EU.

„Dit is een historisch moment voor de internationale rechtspraak en voor de slachtoffers die zo lang hebben gewacht”, zei de Finse eurocommissaris Olli Rehn, verantwoordelijk voor uitbreiding. Hij maakte bekend dat de Europese Commissie binnenkort zal voorstellen te beginnen met de uitvoering van een eerder gesloten samenwerkingsakkoord tussen Servië en de EU. Concreet betekent dat, dat het land enkele voordelen krijgt op het gebied van handel. „We willen Servië helpen zodat we de kandidaat-status sneller kunnen overwegen”, zei Rehn.

Door de uitspraken van Rehn laait in Brussel de discussie weer op of Servië nieuw uitzicht moet worden geboden op EU-lidmaatschap. De meeste lidstaten wilden daar het afgelopen half jaar al haast mee maken, om zo pro-Europese krachten in Servië te steunen. Nederland en België verzetten zich daar fel tegen.

In april sloten Servië en de EU uiteindelijk een stabilisatie- en associatieakkoord, een belangrijke stap op weg naar het kandidaat-lidmaatschap. Maar onder druk van Nederland en België werd toen afgesproken dat het akkoord pas in werking zou treden wanneer was vastgesteld dat Servië „volledig” samenwerkt met het Joegoslavië-tribunaal in Den Haag.

Volgens de Nederlandse staatssecretaris Frans Timmermans (Europese Zaken, PvdA) is het nog te vroeg om vast te stellen dat Servië nu volledig samenwerkt met het tribunaal.

Vervolg Brussel: pagina 5

Servië hoopvol over toenadering

Timmermans was gisteren aanwezig bij een vergadering van EU-ministers van Buitenlandse Zaken in Brussel. Zijn aarzeling over de Servische houding ten opzichte van het tribunaal kwam na afloop van die bijeenkomst.

In het verleden heeft Nederland steeds gezegd dat – in de woorden van minister Verhagen – „het beste bewijs van medewerking is dat Mladic op het vliegtuig naar Den Haag zit”. De staatssecretaris herinnerde aan de twee resterende verdachten van het tribunaal, oud-legerleider Ratko Mladic en oud-bestuurder Goran Hadzic. Ook zij „moeten in Den Haag verschijnen”, stelde Timmermans. De Nederlandse regering zei dit voorjaar nog dat er reden is om aan te nemen dat Mladic zich in Servië bevindt. „Er is een theoretische mogelijkheid dat de Servische autoriteiten al het mogelijke doen om samen te werken en dat dat toch niet lukt”, zei Timmermans gisteravond. „Maar dat is theoretisch. En daar ga ik niet van uit.”

Ook de minister van Buitenlandse Zaken van huidig EU-voorzitter Frankrijk, Bernard Kouchner, noemt de arrestatie van Karadzic „onvoldoende”.

In een verklaring spraken de Europese ministers van Buitenlandse Zaken gisteren over „een significante stap op de weg van Servië naar de EU”. Op diplomatiek niveau zal de komende tijd verder worden gesproken over de relatie tussen Servië en de Unie.

De Servische minister van Buitenlandse Zaken, Vuk Jeremic, die gisteren ook in Brussel was, zei te hopen dat zijn land aan het einde van dit jaar al kandidaat-lid van de EU kan worden. „Of anders volgend jaar. Dat is ambitieus, maar het is mogelijk.”

Jeremic kondigde zelf ook al stappen aan om de relatie van zijn land met de EU te verbeteren. De Servische ambassadeurs die eerder dit jaar werden teruggeroepen uit EU-landen die Kosovo erkennen als zelfstandige staat, kunnen wat de minister betreft weer aan het werk gaan. „Ik ga dat de Servische regering donderdag voorstellen, om de kans te vergroten dat we kandidaat-lid kunnen worden. Ik hoop dat zij dat voorstel overneemt.”