Klink passeert Kamer met vrije zorg

Minister Klink van Volksgezondheid zet de marktwerking in de zorg door. Ook al had een meerderheid van de Kamer hem om respijt gevraagd. Maar die is nu met reces.

Net nu veel Kamerleden op vakantie zijn, zet minister Ab Klink (Volksgezondheid, CDA) zijn plan door om de liberalisering in de zorg uit te breiden. SP-fractievoorzitter Agnes Kant is nog in Nederland en spreekt er schande van. Een motie van haar partij om er na de zomer nog over te debatteren, werd door een Kamermeerderheid gesteund. Die wens negeert de minister nu.

„Dat is grof”, zegt Kant. „Klink neemt het besluit nu helemaal alleen, tegen de wil van de Kamer.” Haar collega van de PvdA, Eelke van der Veen, is op weg naar de Noordkaap en zegt de situatie niet te kunnen overzien.

In een brief aan de Kamer schrijft Klink dat ziekenhuizen in 2009 voor een groter deel van de zorg vrije prijzen gaan invoeren. Eerder maakte de minister al bekend dat ziekenhuizen voor maximaal 34 procent van hun behandelingen met zorgverzekeraars kunnen onderhandelen over de prijs. Nu is dat nog 20 procent. Het gaat om niet-complexe ingrepen als heup- of staaroperaties. Daar komen volgend jaar behandelingen bij met een goed voorspelbaar verloop, zoals enkele oogheelkundige ingrepen.

Klink wachtte voor zijn definitieve besluit op een rapport van de Nederlandse Zorgautoriteit. Daaruit blijkt nu dat prijzen en aantal behandelingen door de marktwerking niet onverantwoord zijn gestegen. Er is echter beperkte informatie over dit jaar, waarin het ‘geliberaliseerde deel’ is verdubbeld tot 20 procent. De Zorgautoriteit vindt het eigenlijk te vroeg om de effecten van de marktwerking vast te stellen. Tegelijkertijd ziet de toezichthouder geen reden Klink een halt toe te roepen.

Overheidsteugels loslaten en vrije prijzen toestaan, is een grotere opgave dan verwacht. „Het blijkt een megaoperatie”, zei Klink onlangs. Omdat het declaratiesysteem van ziekenhuizen nog rammelt, gaat het lang niet zo snel als hij wilde.

Klink was ambitieus. Het CDA-verkiezingsprogramma was ook veel liberaler dan dat van de VVD. De partij van Klink zette in op vrijwel volledige marktwerking in de ziekenhuissector. Alle andere partijen, inclusief de VVD, wilden de marktwerking in de zorg slechts beperkt stimuleren.

Inmiddels zijn de voorstanders van de liberalisering wat voorzichtiger. „Marktwerking is geen doel op zich”, zegt Kamerlid Jan de Vries van het CDA. „Het is alleen een middel om de zorg betaalbaar te houden.”

Nu blijft het merendeel van de zorg voorlopig werken met door de overheid vastgestelde budgetten. Het nadeel daarvan is dat niet de geleverde prestaties de inkomsten van ziekenhuizen bepalen, maar zaken als het aantal bedden.

De SP zou de tucht van de markt het liefst helemaal niet op de zorg loslaten, de PvdA schaarde zich in het regeerakkoord wel achter verdere liberalisering. Maar die partij bedong dat er een mogelijkheid zou blijven om de prijzen aan een maximum te blijven binden. Klink wil zo’n prijsplafond pas invoeren als blijkt dat de zorgkosten uit de hand lopen.

De CDA-fractie vindt het goed dat de minister met de uitbreiding van de liberalisering niet wacht tot na de zomer. „Ziekenhuizen moeten weten waar ze aan toe zijn. Anders kunnen ze niet tijdig de vrije prijzen invoeren”, zegt De Vries. Hij meent de Zorgautoriteit aan zijn zijde te hebben. „Die gelooft niet dat de zorg dan zal ontsporen.”