Internet heeft de krant veranderd

Kranten kunnen weer concurreren met radio en tv. En ze ogen aantrekkelijker. Dankzij internet, zo blijkt uit een Amerikaans onderzoek onder 250 dagbladen.

Internet heeft de afgelopen drie jaar gezorgd voor grote veranderingen in de organisatie van Amerikaanse krantenredacties en de vormgeving van dagbladen. Dat zijn enkele conclusies uit het gisteren gepubliceerde onderzoek The Changing Newsroom onder 250 dagbladen in de VS, uitgevoerd door het Pew Research Center in Washington.

Hoofdredacteuren zien websites als bron van zowel hoop als vrees. Ze voelen zich volgens het onderzoek „verscheurd tussen de voordelen van het web en de extra energie die het kost”. Bijna de helft van de ondervraagden weet zich niet goed raad met deze belangentegenstellingen: de snelheid en interactiviteit van het web versus de tijdsdruk, die soms ten koste gaat van accuratesse en journalistieke normen.

Uitgevers vrezen bovendien dat de verkoop van de papieren krant daalt door internet. Een advertentie op papier levert bovendien nog altijd meer op dan een advertentie op de website. Hoewel hoofdredacteuren van de Amerikaanse kranten, die de afgelopen jaren veel hebben moeten bezuinigingen op personeel, klagen over de toegenomen werkdruk die internet met zich meebrengt, zijn ze positief over de invloed van het web op het journalistieke werk.

Websites hebben volgens het onderzoek nieuwe wegen geopend voor kranten. Via onder meer weblogs kunnen zij communiceren met hun lezers en zij kunnen de concurrentie aangaan met radio en televisie, doordat ze zelf video’s kunnen uitzenden en weer als eerste het nieuws kunnen brengen. Het bereik is door internet groter geworden – met een internetverbinding kun je inloggen vanuit Hongkong.

Website en print versterken elkaar, is de algemene teneur onder de ondervraagde hoofdredacteuren. Bezoekers van krantensites stellen visueel ingestelde pagina’s op prijs, waarop je makkelijk kunt navigeren. Volgens hoofdredacteuren heeft dat invloed gehad op de vormgeving van de papieren krant, die toegankelijker oogt, met meer graphics, meer wit en aparte kaders met uitleg.

Ook de houding op de werkvloer is veranderd. Wilden enkele jaren geleden journalisten hun primeurs exclusief bewaren voor de papieren krant, inmiddels gaat exclusief nieuws in veel gevallen meteen op internet, zo blijkt uit het onderzoek. Internet heeft bij veel kranten voor een andere werkwijze gezorgd. Sommige redacties zijn gereorganiseerd om zowel de website als de krant beter te kunnen bedienen. Bij de Orlando Sentinel (oplage 228.000 exemplaren) bijvoorbeeld is er een plattere organisatie gekomen. Sommige deelredacties zijn opgeheven. Journalisten werken in flexibele teams die nieuws vergaren voor het web en de krant.

De grootste uitdaging voor de Amerikaanse hoofdredacteuren is volgens het onderzoek om nieuwe technologie te gebruiken voor het verzamelen en verwerken van bronmateriaal en het presenteren van de uitkomsten. Bij de Orlando Sentinel is vorig jaar een datateam gekomen waarin journalisten en documentalisten samenwerken. Ze verzamelen eerst nieuwswaardige data die de basis zouden kunnen zijn voor onderzoeksjournalistiek. Het heeft geleid tot grote projecten over restaurants en de gedwongen verkoop van huizen.

Bij veel andere kranten zijn volgens de onderzoekers ook speciale teams ingesteld die zich puur bezig houden met nieuwsgaring voor internet. De krant kan zo de concurrentie aan met radio, tv en andere nieuwssites. De overige verslaggevers zijn zo vrijgesteld van het meer routineuze en snelle nieuws. De redacties hebben door internet ook te maken met verschillende deadlines die zijn afgestemd op het leef- en werkgedrag van de lezer: zo wordt de online krant ververst bij het opstaan en na het einde van de werkdag.

Zie voor het onderzoek:journalism.org/node/11961