Hoe staan vrouwen met boerka in hun paspoort?

De zus van Chiara van den Berg uit Den Haag bracht ooit een bezoek aan Turkije. Sindsdien vragen beiden zich af: hoe staan vrouwen die een boerka dragen op hun paspoort? En hoe worden ze bij de douane gecontroleerd?

De douaniers op Schiphol zullen niet zo vaak een geheel bedekte moslima zien passeren: Nederland telt naar schatting slechts honderd boerkadraagsters. Hieronder vallen zowel de boerka met een stuk gaaswerk voor de ogen, als de niqaab – ook gezichtsbedekkend, maar met de ogen geheel vrij.

Op de pasfoto in het Nederlandse biometrisch paspoort (2006) moet het gezicht volledig zichtbaar zijn. Een boerka of niqaab kun je wel vergeten – haar dat over de oogleden valt mag zelfs niet. Een hoofddoek of tulband is wel toegestaan, mits gedragen op grond van godsdienstige of levensbeschouwelijke redenen. Dit is een uitzonderingsbepaling omdat het hoofd eigenlijk onbedekt moet blijven. Gemeenten beslissen of de aanvraag onder deze uitzonderingsregel valt.

In Turkije geldt hetzelfde: met een hoofddoek in je paspoort mag wel, in een boerka of niqaab niet. „Voor een officieel document moet een boerkadraagster haar gezicht vrijmaken”, zegt een medewerker van het Turks consulaat. „De wangen en voorhoofd moeten namelijk duidelijk zichtbaar zijn.”

Hoe controles in de praktijk verlopen, weet een voormalige niqaab-draagster uit Amsterdam (die om privéredenen liever anoniem blijft). „In mijn paspoort stond ik op de foto zonder. Bij controles op vliegvelden in Nederland en Marokko kreeg ik altijd vanzelf een vrouwelijke beambte toegewezen, zonder dat ik daarom heb moeten vragen. In een klein fouilleerhok moest ik mijn niqaab afdoen en me identificeren. Verder werd ik nooit gefouilleerd.”

Overigens, in het puriteinse Saoedi-Arabië vind je ook geen paspoorten met boerka’s of niqaabs. Sterker nog, om de gelijkheid van gelovigen te benadrukken, geldt voor vrouwelijke pelgrims in Mekka, het hart van de islam, een boerkaverbod.