Een lied is geen krantenbericht

Folkachtige liedjes over oorlog. Tegen wil en dank is de soloplaat van Jakob Dylan op zijn minst Dylanesk te noemen.

„Wat hij en ik delen, is een collectief geheugen.”

Er is geen ontkomen aan: met zijn folkachtige toonzetting en songtitels als Something good this way comes en Everybody pays as they go is het solodebuut van Jakob Dylan op zijn minst Dylanesk. Als in Bob Dylan.

Toch wordt me tijdens de gang naar Jakobs Londense hotelsuite afgeraden om uitgebreid te vragen naar de artistieke of persoonlijke relatie met zijn vader. Dat ligt gevoelig, want Jakob heeft al in 1996 bewezen dat hij minstens zo veel cd’s kan verkopen als zijn beroemde vader. Zijn groep The Wallflowers scoorde toen met het album Bringing Down The Horse en de hit One headlight. Dat de groep genoemd was naar het nummer Wall-flower van vaderlief, was een publiek geheim. Ook de uiterlijke gelijkenis is frappant. Jakob (39) draagt een Fidel Castro-achtig folkpetje zoals Bob het in zijn begindagen in de koffiehuizen van Greenwich Village droeg. En dan zijn er die ogen: priemend, onderzoekend, sluw en onmiskenbaar toebehorend aan ‘de zoon van’. Seeing Things, heet de cd.

Waarom een solo-album? „Na zestien jaar in een rockband wilde ik er wat anders naast proberen,” zegt Dylan. „Het lot bepaalde dat ik een handvol nummers schreef die niet geschikt bleken om met een band te spelen. Normaal lenen mijn composities zich niet voor de primitieve aanpak van mijn producer Rick Rubin.” De samenwerking met Rubin, die eerder nummers van Johnny Cash ‘uitkleedde’, bleek geslaagd. „Voor Cash betekende die simpele werkwijze een artistieke wedergeboorte. Ik kan niet beweren dat ik daar al aan toe ben, maar de uitgeklede versies van songs volgens de Rubin-methode gaf ze een urgentie die je niet bereikt als je er met vijf bandleden maandenlang aan werkt.”

Voor Rubin is er volgens Jakob maar één soort muziek: „Goede muziek. Hij maakt geen onderscheid tussen genres, of hij nu met Slayer, Neill Diamond of de Red Hot Chili Peppers werkt. Wat hem aanstond, is dat ik de Amerikaanse muziektraditie respecteer en dat ik niet krampachtig zoek naar originaliteit of gimmicks. Ik beschouw mezelf als een noeste ambachtsman in het artiestenvak. Originaliteit mag geen doel op zichzelf zijn; een nummer is oorspronkelijk als er oprechte emoties of gedachten in verklankt worden.”

Grotendeels opgevoed door moeder Sara Dylan kreeg hij een normale liefde voor de Amerikaanse muziektraditie mee. „Het is niet zo dat ik de folkhistorie bestudeerd heb of dat ik me jarenlang in de archieven van de Library of Congress heb ingegraven.” Zoals elke jonge jongen luisterde Jakob naar rock, psychedelische muziek en liedjes uit de hitparade. „Bij het maken van demo’s was ik altijd gewend om mijn composities zo simpel en doeltreffend mogelijk te vertolken, alleen met gitaar of piano. Het voelde heel natuurlijk om dat nu eens een heel album lang te doen, zonder franje of instrumentaal vertoon.”

Liedjes schrijven is hard werken, zegt Jakob. „Ze vallen niet uit de lucht. Het vergt discipline, vooral om losse ideeën uit te werken en ze in hun definitieve vorm te gieten. Ik beschouw het als mijn opdracht om muziek te creëren met een tijdloze zeggingskracht. Als ik zing over oorlog, heb ik het niet expliciet over Irak of Afghanistan.” Oorlogsgeweld is volgens Dylan altijd een bron van inspiratie geweest voor liedjesschrijvers. „Ik maak liever een lied als Evil is alive and well waar elke luisteraar zijn eigen gedachten op kan projecteren, dan dat ik ga voorkauwen wie de schuldigen zijn en waar men een protestnota kan indienen. Voor mij mag een lied nooit zo vluchtig zijn als het nieuws in een krantenbericht.”

Het is alsof we Bob Dylan zelf horen praten. De naam is in ons gesprek nog niet gevallen, maar Jakob noemt hem als eerste. „Mijn vader en ik staan op goede voet met elkaar. Ik spreek hem niet dagelijks, maar hij respecteert wat ik doe en we praten over ons werk. Niet dat we onze boekjes naast elkaar leggen en onze aantekeningen vergelijken, maar we hebben het wel degelijk over songschrijverstechnieken en de geheimen van het vak. Er zijn duizenden mensen die zouden willen weten wat er in zo’n gesprek op tafel komt. Alsof wij de sleutel bezitten tot een diep geheim dat alleen ons maar gouden ideeën brengt.”

Dylan geeft toe dat er wel degelijk familiegeheimen bestaan. „Maar ik kan niet uit de school klappen en details onthullen. Wat hij en ik delen, is een collectief geheugen. Dat is abstracte materie, daarover bestaat geen handboek met grondbeginselen. Het zit in de muziek en om onze geheimen te doorgronden, moet je daar eerst maar eens goed naar luisteren.”

Seeing Things van Jakob Dylan is uitgebracht door Columbia/Sony BMG.