Smakken bij de Klaagmuur in Alkmaarse loods

Theater Festival De Karavaan, met Drebbel, Maat voor Maat en Het Weerzien. Gezien 18/7 Pettemerstraat, Alkmaar. Tournee t/m 27/7. Inl.: www.karavaan.nl

De Alkmaarse uitvinder Cornelis Drebbel toont in de opera Drebbel, het Volmaakte Rood een weermachine. Hij kan tropische zonnehitte en hevige regenbuien tevoorschijn toveren; als hij wil sneeuwt het. De opera over de 17de-eeuwse geleerde, die ook een onderzeeboot en een perpetuum mobile ontwierp, staat op het theaterfestival de Karavaan, dat door de kop van Noord-Holland reist. Componist en pianist Kees Wieringa mengt in zijn opera rock met barok. Terwijl boven de openluchtvoorstelling in de Alkmaarse industriewijk Overstad dreigende wolken samenpakken, zingt rockzanger Thé Lau, die Drebbel vertolkt, over diens inventiviteit. De regen blijft uit deze vrijdagavond, en daardoor was het of Drebbel echt de plaats innam van de weergoden.

Elders in het dorp Bergen, op het stormachtige weiland van boerderij De Vaert, speelt toneelgezelschap ’t Woud de komedie Maat voor Maat (Measure for Measure, ca. 1604) van Shakespeare. Eerder vertolkten de acteurs met windkracht 6 dezelfde komedie in het open veld van Terschelling tijdens Oerol. Nu staan de spelers tegen een betonnen muur die de besloten, losbandige stad verbeeldt, waar de zachtmoedige hertog (Mike Libanon) regeert. Als hij de macht overdraagt aan de gevreesde Angelo (Titus Boonstra), moeten de bordelen dicht en staat de doodstraf op elke seksuele uiting. Zelfs een jongeman die uit liefde zijn minnares zwanger heeft gemaakt, krijgt de doodstraf. Regisseur Christiaan Mooij weet van Maat voor Maat een prachtige, tijdloze vertelling te maken over hoe de rationele mens, gesymboliseerd door Angelo, uiteindelijk zichzelf als grootste vijand treft.

In de voorstelling Het Weerzien van Polly Magoo zit ook een soort Angelo. Ditmaal is hij een Duitse chemicus, Helmut Kahn, die als een fanatieke padvinder de wereld doorkruist op zoek naar muren. De Tweede Wereldoorlog bezorgde hem een trauma. Zijn vrouw staat hem tijdens die reizen bij. Acteur Mathieu Güthschmidt speelt de Duitser als een ijzeren hark, een humorloze figuur die het leed van de mensheid op zijn schouders voelt rusten.

De voorstelling speelt zich af in een oude loods, ook met een betonnen wand als achtergrond. Duidelijk is hierin de Berlijnse Muur te herkennen. Zoals die muur een deel van de stad omsloot, zo heeft Kahn muren om zichzelf opgetrokken. Zijn gelaatsexpressie is net zo onbewogen en grauw als het beton van de muren. Het zal de opdracht van schrijver en regisseur Mathijs Verboom zijn aan Güthschmidt, maar enig elan en expressie in een acteursgezicht is toch gewenst. De rechtlijnige Angelo in Maat voor Maat wordt in de vertolking van Titus Boonstra gevaarlijk. Güthschmidt als de rechtlijnige Kahn is echter ongeloofwaardig. Het lijkt of hij op een treiterende manier de rol niet boeiend wil maken.

De strekking van Het Weerzien wordt duidelijk wanneer de Duitser aan de Klaagmuur in Jeruzalem de ongeneeslijke zieke Palestijn Hassan (Sinan Cihangir) ontmoet. Kahn voelt zich verantwoordelijk voor zijn leed. Palestina en Duitsland, de Klaagmuur en de Berlijnse Muur: het is in Het Weerzien met elkaar verbonden. Naast Kahn staat zijn vrouw, gespeeld door Marja Kok. Zij krijgt helaas nauwelijks ruimte haar acteertalent te tonen.

Aan spel en tekst kleeft vooral morsigheid. Dieptepunt is de wijze waarop Güthschmidt slorpend en smakkend koffie en een croissant wegwerkt. De muur die hij optrekt, sluit ook de toeschouwer buiten.

De voorstelling krijgt begeleiding van een swingende band, en dat is eigenlijk het allermooist. De drummer die de muur als instrument gebruikt, zorgt voor fantastische en meeslepende momenten.