Olie om op te kauwen

Als we zouden moeten kiezen tussen goedkopere brandstoffen, of bestrijding van de armoede dan is die keuze snel gemaakt. Of niet? De milieubeweging en de hongerende wereld zitten elkaar dwars. Niet dat de hongerende wereld daar veel aan kan doen. Maar sinds economen en milieukundigen hebben aangetoond dat de hoge olieprijs de voedselschaarste versterkt, moet het milieu het afleggen tegen de honger. Logisch zou je zeggen, maar hoe heeft het toch kunnen gebeuren dat een nobel streven als de bescherming van het milieu een bedreiging vormt voor de wereldvoedselvoorraad?

Sinds de prijzen van tarwe en rijst binnen twee jaar bijna zijn verdrievoudigd is het aantal wereldburgers dat honger lijdt met vijftig miljoen zielen toegenomen. Op het totaal aantal hongerlijders is dat misschien verwaarloosbaar, en op ons maakt het sowieso niet meer zoveel indruk. Maar nu blijkt dat de productie van ethanol of ethylalcohol, de biologische vervanger van diesel en benzine, oorzaak is van die prijsstijgingen, ligt de milieubeweging dwars. Zien door de hoge olieprijs eindelijk eens meer mensen de noodzaak van alternatieve brandstoffen, krijgt de rest van de wereld honger.

Het geeft eigenlijk alleen maar aan wat een potje de westerse beschaving ervan heeft gemaakt. George W. Bush illustreerde dat een paar weken geleden nog door te zeggen dat de oorzaak van de wereldvoedselschaarste vooral in India ligt, waar de opkomende middenklasse zich opeens maaltijden permitteert die eigenlijk exclusief bedacht zijn voor de Verenigde Staten en Europa. Die opmerking had natuurlijk een storm aan kritiek tot gevolg in India, waar de consumptie per capita vijf keer lager ligt dan in de VS. Indiase economen hadden ook niet lang nodig om te berekenen dat van het geld dat Amerikanen en Europeanen besteden om overtollig vet weg te zuigen, aardig wat hongerende magen had kunnen worden gevuld. Minder consumeren, zo stelde zij vast, was voor deze mensen nooit een optie geweest. Kom dan maar eens aan met het milieu.

Floris-Jan van Luyn

Floris-Jan van Luyn is journalist en filmmaker