Is het echt zo slecht om van dichtbij televisie te kijken?

Ouders waarschuwen kinderen vaak om niet te dicht voor de televisie te gaan zitten. ‘Dat is slecht voor je ogen!’ Net als lezen in het donker. Is dit wel juist, vraagt Bernard Waar zich af.

Heel kort gezegd: dat is een fabeltje, een bakerpraatje. „Veel ouders waarschuwen hun kinderen ervoor. Ze denken dan vaak dat je er uiteindelijk slechter, dus minder scherp, van gaat zien. Maar je gezichtsvermogen wordt niet slechter van lezen in het donker of van dichtbij het scherm tv kijken”, zegt oogarts Gina Postma van het Utrechts Medisch Centrum.

Waarom denken veel mensen dan dat dit wel zo is? Volgens Postma komt dat omdat in het donker lezen vermoeiender is. „Er is in het donker minder contrast tussen de letters en het papier dan als er een goede lamp bij het boek wordt gehouden. Staren naar een televisie- of een computerscherm kan ook vermoeiend voor je ogen zijn, omdat wij dan weinig met onze ogen knipperen, waardoor het hoornvlies een beetje kan uitdrogen.”

Voortaan dus toch maar naar papa en mama luisteren en een lampje aan doen, of verder van de televisie af gaan zitten. En nu we toch bezig zijn: is er een ideale afstand om televisie te kijken? Postma: „Deze verschilt per persoon. Dat komt onder andere door de brekingsafwijking, de refractie, van het oog.” Een kwestie van uitproberen, dus. Want om scherp te kunnen zien, moeten de lichtstralen die ons oog binnenkomen precies op het netvlies vallen. „De ooglens kan ‘accommoderen’, dat wil zeggen dat deze zo van vorm kan veranderen dat het oog op verschillende afstanden scherp kan zien. Om dichtbij scherp te kunnen zien wordt de ooglens boller, om in de verte te kijken, wordt deze juist veel platter.”

In de verte kijken is dus veel ontspannender dan dichtbij. Want bij dit laatste moet je oog zich telkens als een ballon opblazen om scherp te kunnen zien. Sommige mensen hebben daarbij de hulp van een bril nodig, zeker als ze ouder worden. „Want”, legt Postma uit, „dan neemt het vermogen van de ooglens af om boller te worden. Daardoor kunnen ze van dichtbij niet meer goed lezen en hebben ze een leesbril nodig.”