China steeds nerveuzer voor Spelen

China heeft ‘de oorlog van het volk’ verklaard aan iedereen die de Olympische Spelen wil verstoren. Bedelaars, prostituees en politieke activisten moeten allemaal de hoofdstad uit.

Muziekinstrumenten, fluitjes, vlaggen, radio’s en spandoeken met teksten als ‘Go China’ of ‘Free Tibet’ zijn verboden in het olympische Peking. Net als pamfletten van politieke, religieuze en militaire aard of teksten van milieu- en dierenactivisten. T-shirts zullen worden beoordeeld op politieke correctheid aan de ingang van de sportstadions.

De lijst met regels voor „goed gedrag tijdens goede spelen” is nog veel langer en daar is vandaag een dik ‘anti-terrorisme handboek’ aan toegevoegd. Tegelijkertijd gelden vanaf nu tot begin september in de grote steden, op alle vliegvelden, trein- en busstations verscherpte veiligheidsmaatregelen.

Lucht- en treinreizigers – nationaal en internationaal – worden door tienduizenden agenten onderzocht op het bezit van explosieven en besnuffeld door politiehonden. Door een overmacht aan menskracht en apparatuur verloopt dat overigens zeer efficiënt, zeker voor reizigers die vertrouwd zijn met de maatregelen in de VS of Israël. Daarnaast zijn voor buitenlandse bezoekers – toeristen en zakenmensen – de visa-regels strenger; artiesten die zich ooit de Tibetaanse zaak hebben aangetrokken worden geweerd. Buitenlandse artiesten die wel worden toegelaten, worden vertrouwd gemaakt met de regels, volgens China conform de regels van het Internationaal Olympisch Comité.

Chinese media meldden gisteren dat de controles bij de busstations erg weinig voorstellen en dat werd vandaag ook bevestigd in Kunming, in de zuidwestelijke provincie Yunnan. Daar vonden in twee bussen van lijn 54 explosies plaats die de politie toeschrijft aan sabotage. Of het om een aanslag ging in deze provincie met een groot aantal etnische minderheden, is nog niet duidelijk. Wel maakten de ontploffingen vanochtend de stemming nog nerveuzer.

„China is aan de vooravond van de Spelen zenuwachtig, krampachtig en houdt de adem in. China is de komende tijd erg tight-assed”, constateert een Europese diplomaat, die nauw betrokken is bij de voorbereiding van de komst van zo’n tachtig staatshoofden en regeringsleiders.

Hun komst en die van een groot aantal sporters en bezoekers (de schattingen zijn opgelopen tot ruim 4,6 miljoen) naar Peking, Tianjin, Shanghai, Hongkong en andere olympische locaties, heeft een veiligheidsmacht van meer dan 150.000 politieagenten, soldaten en veiligheidsagenten op de been gebracht. Tot in alle uithoeken van het land zijn antiterreureenheden paraat. Ook wordt in woonwijken van steden die duizenden kilometers van de Spelen verwijderd zijn door „wijkteams van burgerwachten” gepatrouilleerd. China heeft namelijk „de oorlog van het volk” verklaard aan iedereen die de Spelen zou willen verstoren.

„Eigenlijk zitten de Chinezen gevangen tussen hun wens om alle incidenten te voorkomen en de grens van het vermogen om het er zo uit te laten zien dat ze met hun maatregelen niet te ver zijn gegaan”, denkt Alexandra Oikonomidou, directeur marketing van het gerenommeerde reclamebureau Ogilvy. Zij wijst erop dat alle Spelen zwaar beveiligd worden sinds 1972, toen in München een groep Palestijnen een aanslag pleegde op het Israëlische team. Olympische veteranen zien weinig verschil met Atlanta 1996 (waar een bomaanslag werd gepleegd).

In Peking zelf, waar nieuwe metrolijnen het verkeer moeten verlossen van zeker een miljoen auto’s, moeten bedelaars, prostituees, activisten en migrantenarbeiders zonder werk de stad te verlaten en al dan niet tijdelijk terugkeren naar hun dorp. Onder de weggestuurde activisten bevindt zich pastoor Zhang Mingxuan.

Vervolg China: pagina 5

‘Ga niet vechten en sms de politie’

Zhang Mingxuan is voorzitter van de Chinese Huiskerk Alliantie. Deze organisatie is het overkoepelende orgaan van zogeheten huiskerken in China die zich niet, zoals de wet voorschrijft, officieel laten registreren. Zhang zegt dat hij en zijn vrouw door de politie zijn gedwongen tijdens de spelen Peking te verruilen voor hun dorp in de provincie Hebei. Toegangswegen vanuit Hebei naar Peking worden extra bewaakt en taxichauffeurs en particuliere busondernemingen mogen geen ritten naar Peking te maken.

De zware veiligheidsmaatregelen beogen ook te voorkomen dat er in de hoofdstad, maar ook in de provincies met etnische minderheden of met relatief veel sociale grieven, gedemonstreerd wordt. Politiek gevoelige demonstraties tegen bijvoorbeeld de steun van China aan Soedan (Darfur) of voor een Vrij Tibet zijn in Peking streng verboden en daarom zoeken internationale activisten, onder wie de actrice Mia Farrow naar mogelijkheden om in Hongkong de straat op te gaan. Of zij daarin zullen slagen, is nog de vraag, want Peking heeft bepaald dat alle regels voor „goed gedrag tijdens goede spelen” ook van toepassing zijn in de voormalige Britse kolonie.

Behalve voor internationale demonstraties is Peking ook beducht voor spontaan volksoproer. Locale partijbestuurders hebben opdracht goed te luisteren naar sociale grieven om een herhaling van het volksoproer in de provincie Guizhou te voorkomen. Daar gingen in juni duizenden mensen de straat op om te protesteren tegen de wijze waarop de dood van een 16-jarig meisje in de doofpot werd gestopt. Zij werd verkracht en vermoord door de zoon van een partijbaas, nadat de politie eerder zei dat ze tijdens een zwempartij was verdronken.

In Peking wordt geklaagd over de strenge veiligheidsmaatregelen. Metroreizigers vinden de veiligheidstoestanden lastig, houders van restaurantjes en eetstalletjes zijn boos dat hun zaakjes die tijdens de Spelen dicht moeten blijven. Grotere restaurants moeten gasten fouilleren op wapens en explosieven. Ongewapende, geüniformeerde agenten patrouilleren in de wijken en houden, volgens een hardnekkig gerucht vooral „zwarten en Mongoliërs” in de gaten zullen houden.

Mocht het toch tot een bomaanslag of een terroristische gijzeling komen, dan biedt het nieuwe anti-terreurhandboek raad: „Blijf rustig, ga niet vechten en probeer de politie een sms te sturen.”