Shirov blijft brandstichter

Twee weken geleden schreef ik hier dat Anand waarschijnlijk glimlachend kennis had genomen van de nederlaag die Vladimir Kramnik in het toernooi in Dortmund had geleden tegen Arkady Naiditsch, die een venijnig nieuwtje in Kramniks geliefde Russische opening had gebracht.

Het liet zien dat Kramnik ook in die opening kwetsbaar was, en dat moest goed nieuws zijn voor Anand, die zich voorbereidt op een match tegen Kramnik om het wereldkampioenschap. Zo dacht ik tenminste, maar dat was oppervlakkig gedacht.

Gari Kasparov had een heel andere visie op de zaak. Via een bediende, de journalist Mig Greengard, liet hij de wereld weten dat Anand of een van zijn secondanten die dag waarschijnlijk met zijn hoofd tegen een muur had gebonkt, wanhopig uitroepend: „Naiditsch heeft ons nieuwtje gebruikt!”

Dat klinkt plausibel, want het is goed denkbaar dat het team van Anand datzelfde nieuwtje ook al had gevonden. Na de partij van Naiditsch hebben ze er niets meer aan.

Een paar ronden later won Vasili Ivantsjoek in Dortmund ook nog eens tegen Kramniks Russische opening. Zoals Ivantsjoek kan Anand het dus ook niet meer doen. Kramniks openingsrepertoire heeft een paar lelijke deuken opgelopen – hoewel je nooit weet of hij voor de komende match niet een geheel nieuwe verdediging heeft voorbereid, zoals hij in 2000 tegen Kasparov deed – maar er is nog tijd genoeg voor reparatie.

Als Kramnik zich in Dortmund wilde houden aan het devies dat je met een belangrijke wedstrijd in zicht niet te vroeg in het seizoen moet pieken, dan deed hij dat wel op bijzonder drastische manier. Hij scoorde 3 uit 7 en werd voorlaatste, wat een cynicus aanleiding gaf tot het commentaar dat Loek van Wely niet ontevreden mocht zijn met zijn eigen resultaat, slechts één plaats achter Kramnik.

Het was een verschrikkelijk toernooi voor Koning Loek, met twee remises en vijf nederlagen. Nooit deed hij het zo slecht, niet in het verleden en naar je mag hopen en verwachten, ook niet in de toekomst. Peter Leko werd toernooiwinnaar met zijn bekende kalme slag: twee overwinningen, vijf remises en geen nederlagen.

Intussen is er alweer een ander toptoernooi geweest, het jaarlijkse toernooi ter ere van Anatoli Karpov in het Siberische stadje Poikovsky. Het werd afgelopen donderdag gewonnen door Dmitry Jakovenko, Sergei Roeblevski, Vugar Gashimov en Alexei Shirov.

Een van de mooiste partijen van dat toernooi werd gewonnen door Shirov, die niet meer de wereldkampioenskandidaat van vroeger is, maar nog steeds in staat is om het bord in brand te zetten. Bij ieder toernooi waar hij meedoet, let je met bijzondere aandacht op de partijen van Shirov en bijna altijd vind je dan iets moois.

Ernesto Inarkiev – Alexei Shirov, Poikovsky 2008

1. d4 d5 2. Pf3 c6 3. c4 Pf6 4. e3 Lf5 5. Pc3 e6 6. Ph4 Lg6 7. Le2 Pbd7 8. 0-0 Dit wordt vaak gedaan, maar er zou veel voor te zeggen zijn om de verblijfplaats van wits koning nog niet zo snel vast te leggen. 8...Pe4 Een nieuwe zet. 9. g3 Pd6 10. b3 Le7 Zo wordt wit voor een moeilijke keus gesteld. Het openen van de h-lijn, wat hij doet, heeft bepaalde bezwaren, maar met 11. Pg2 helemaal afzien van de geplande ruil van zwarts loper wil hij ook niet. 11. Pxg6 hxg6 12. Dc2 Pf6 13. Td1 Dc7 14. Lf1 0-0-0 15. Lg2 Th5 16. c5 Pf5 17. h3 Tdh8 Dit komt al op een stukoffer neer. 18. e4 Wit gaat er nog niet op in. Na 18. g4 zou zwart zowel met 18...Pxg4 als met 18...Txh3 een gevaarlijke aanval kunnen krijgen. 18...dxe4 19. Lf4 Maar hiermee verplicht wit zich bijna om op de volgende zet wel materiaal te gaan winnen. Voorzichtiger was meteen 19. Pxe4. 19...Dd8 20. g4 De consequentie van zijn vorige zet, die anders, na 20. Pxe4 Pd5, op tempoverlies neer zou komen. 20...Txh3 21. gxf5 Na 21. Lxh3 kan zwart 21...Pxd4 22. Txd4 Dxd4 doen, maar een vol torenoffer met 21...Txh3 22. gxf5 gxf5 zou ook kansrijk zijn.

21...Txc3 Een fraaie voortzetting van de aanval, maar 21...gxf5 kwam ook in aanmerking. 22. Dxc3 Pd5 23. Dc1 gxf5 Zwart heeft voor de geofferde toren drie pionnen en een koningsaanval die zich min of meer vanzelf speelt. Misschien kan wit zich nog verdedigen, maar hoe dat zou moeten, weet ik niet. 24. Kf1 Th4 25. Le5 Dh8 26. Ke1 Tg4 Nu is het in ieder geval gedaan met wit; zwarts aanvalsgolf komt onstuitbaar over hem heen. 27. Lf1 Tg1 28. Dc4 Dh4 29. Ke2 Lg5 30. Tdb1 f4 31. Tb2 f3+ 32. Kd1 e3 33. Ke1 e2 34. Txe2 Txf1+ Wit gaf op, één zet voor het mat.