Renners niet gebaat bij willekeur Tourorganisatie

Nieuwanalyse

Weer gaat de discussie over de geloofwaardigheid van de wielersport. Terwijl de échte discussie moet zijn: waarom pikken renners die ongelijke behandeling?

Voorvechters van een schone wielersport jubelen dezer dagen in de Ronde van Frankrijk. Drie dopingzondaars wegens epogebruik opgepakt door de politie, de verdachte ploeg Saunier Duval naar huis, twee verdachte renners ontslagen. „We zijn aan de winnende hand”, zegt Patrice Clerc, directeur van Tourorganisator ASO. „Hoe meer bedriegers ze pakken hoe beter”, zeggen de zelfverklaarde schone renners.

Het zal wel, denkt de scepticus. Weer die rituele dans: geruchten in de Franse sportkrant L’Equipe, media die zich verdringen bij de bus van de verdachte renner, invallen in rennershotels en als pakkende climax wordt de zondaar in de boeien afgevoerd door de politie. Begonnen met het Festina-schandaal in 1998 en nooit meer echt opgehouden sindsdien. Prestaties die de liefhebber lyrisch maakten – de wederopstanding van Floyd Landis in 2006, die van Aleksandr Vinokoerov in 2007 en de tempoversnellingen van Riccardo Ricco dit jaar – teruggebracht tot één woord: bedrog. Direct gevolgd door de vraag of Tour en wielersport nog geloofwaardig zijn.

Geen enkele sport doet zoveel aan de bestrijding van doping als het wielrennen. Reguliere controles, bloedafnames voor gezondheidstesten, controles door de eigen ploeg, afstaan van DNA, tot drie maanden vooruit invullen van whereabouts, een biomedisch paspoort van alle toprenners. En dan in deze Tour tot nu toe al meer positieve gevallen dan in de veelbesproken twee edities hiervoor? „Doping is een eeuwige strijd tussen stroper en boswachter”, zegt de Belgische oud-renner en ploegleider Walter Godefroot altijd. De boswachter lijkt nu even aan de winnende hand.

Testen op tot voor kort onopspoorbare varianten van het wondermiddel epo worden ‘stiekem’ gevalideerd om sporters te verrassen. Vorig jaar verklaarde het Franse laboratorium van Chatenay Malabry na de Tour dat een tiental renners, onder wie de Deen Michael Rasmussen, ‘niet negatief’ was op dynepo. Maar de test was nog niet goedgekeurd, dus gingen ze vrijuit. Ricco cum suis zijn nu wel de klos. Ze worden direct op één hoop gegooid met alle ‘bedriegers’ uit het verleden.

In de jaren negentig werd epo, dat hoogst effectief en toen niet traceerbaar was, snel populair bij sporters. Niet alleen bij wielrenners, maar ook bij de voetballers van bijvoorbeeld Juventus, langlaufers en atleten. Maar alleen in de wielersport wordt met terugwerkende kracht een hele generatie sporters weggezet, die de pech had op te groeien in de hoogtijdagen van het epo-tijdperk.

De veroordeling komt deels van naïeve strijders voor schone topsport, zoals UCI-voorzitter Pat McQuaid, die zich naar eigen zeggen laat adviseren door David Walsh, de Britse journalist die Lance Armstrong probeerde te ontmaskeren. Maar vaker wordt de veroordeling gebruikt in een strijd om geld en macht. Ploegen hanteren verschillende controlesystemen, wat volop handel betekent voor het wereldantidopingagentschap WADA en dopingbestrijders als de Deense arts Rasmus Damsgard (Astana, CSC, Gerolsteiner) en het Amerikaanse bureau ACE (Garmin en Columbia). Tien ploegen (waaronder Rabobank), verenigd in de ‘beweging voor een geloofwaardige wielersport’, vonden het vlak voor de Tourstart bovendien nodig om zich nog strenger te tonen dan de rest.

Tourorganisator ASO gebruikt de dopingaffaires om de eigen machtspositie te verstevigen. Vorig jaar kregen de UCI-controleurs geen vat op de dynepo-gebruikers, nu ontmaskeren de Franse dopingcontroleurs (AFLD) wel gebruik van de nieuwe epovariant Mircera. De Fransen hebben de UCI niet nodig, zeker niet nu tijdens de Tour de grote wielerploegen uit de UCI ProTour zijn gestapt en zich achter ASO scharen.

Daarmee kiezen de ploegen echter ook voor willekeur. Geen Astana (Vinokoerov in 2007), wel Columbia (als T-Mobile vorig jaar in opspraak met Sinkewitz) en Cofidis (Moreni). Geen Tom Boonen (cocaïne), wel Stefan Schumacher (amfetaminen). Saunier Duval uit de Tour, Barloworld niet. ASO wikt en beschikt.

Geen enkele sporter is gebaat bij zoveel willekeur en ongelijkheid. Het grootste deel van het peloton wil niets liever dan de garantie dat wordt gestreden met gelijke wapens. Zoals de ‘besmette’ generatie renners hiervoor ook wilde. Onmiskenbaar is er een cultuuromslag gaande in de wielersport, met meer aandacht voor training en minder voor medicatie. Dat er af en toe iemand op doping wordt betrapt blijft onvermijdelijk. Maar wie dat voor eigen gewin uitvergroot, speelt de sceptici in de kaart.