Oog op weg naar de overkant

Deze foto, die ik maakte tijdens een poolexpeditie, stuur ik als reactie op het interessante artikel over de evolutie van platvissen. (‘Een oog op weg naar de overkant’, NRC Handelsblad, wetenschapspagina 10 juli). Het kan dus heel goed zijn dat overgangsvormen met een oog op weg naar de overkant nog steeds op aarde in zee rondzwemmen. In 1991 nam ik deel aan een poolexpeditie met de Duitse ijsbreker Polarstern ten noorden van Svalbart (Spitsbergen) in de Noordelijke poolzee. Ik werkte toen als biologisch oceanograaf aan het Nederlandse Instituut voor Onderzoek der Zee en deed onderzoek aan dierlijk plankton. Russische collega’s bestudeerden de diversiteit van de visfauna en haalden met hun netten een soort op met een oog opzij en een oog bovenop de schedel. Ik heb daar deze foto van gemaakt. Voor de viskundigen aan boord was dit dier een voorbeeld van een evolutionaire overgangsfase. Dat bovenste oog zag er zeer functioneel uit. Een scheef oog kan bodemgeoriënteerde vissen geholpen hebben pelagische roofvissen in de gaten te houden.