In Kenia is vooral de agent te koop

Van alle organisaties, overheden en instanties in Kenia die smeergeld verlangen, wordt de kroon gespannen door degenen die er juist zijn om de misdaad te bestrijden: de politie.

In de jongste editie van de jaarlijkse ‘Kenia omkoperij index’ van de organisatie Transparency International zegt 93 procent van de ondervraagde inwoners onlangs geld te hebben betaald aan een politiefunctionaris, om een straf af te kopen bijvoorbeeld, of om pesterijen te ontlopen.

Na de politie is de kans het grootst om bij plaatselijke autoriteiten losgeld te moeten betalen (84 procent). Op nummer drie volgen de bureaucraten van de hoofdstad Nairobi (83 procent).

Van de 2.400 ondervraagden is 87 procent het voorbije jaar onder druk gezet om smeergeld te betalen, aldus de ‘Kenia omkoperij index’ over 2008. De deelnemers werden ondervraagd in april en mei van dit jaar. Van degenen die onder druk werden gezet heeft 88 procent naar eigen zeggen daadwerkelijk betaald.

Smeergeld hoort voor veel Afrikanen net zo bij het leven als de opkomst en ondergang van de zon. Talloze (overheids-)functionarissen grijpen, bij gebrek aan voldoende goedbetaalde banen en afwezigheid van een functionerend rechtsysteem, hun eenmaal verworven positie aan om eens flink aan hun eigen inkomen te werken.

Het gemiddelde bedrag dat moet worden neergeteld om iets gedaan te krijgen is 604 Keniaanse shilling (5,70 euro, een substantieel bedrag voor menige Keniaan). Het meest betaalden degenen die om een gunst vroegen bij een particuliere universiteit: 2.654 shilling gemiddeld, meer nog dan degenen die bij de politie aanklopten betaalden (1.979 shilling).

Er prijken in totaal 26 organisaties, overheden en bedrijfstakken op de omkoperij-index. De geringste kans om met een verzoek tot bijbetaling te worden geconfronteerd (4 procent) loopt de Keniaan bij ‘religieuze instituties’ – de kerk.

‘Kenya bribery index 2008’ op www.transparency.org