De lezer schrijft over moeilijk verteerbare foto’s

Kort na elkaar werden twee weerzinwekkende foto’s van dode mensen geplaatst: een van het (door brand?) aangetaste, vrijwel geheel ontklede lichaam van een vermoord Zimbabweaans oppositielid (9 juli), gevolgd door een vijfkoloms close-up van over elkaar liggende lichamen van een groep verdronken Afrikaanse vluchtelingen (12 juli). Welke redenen liggen hieraan ten grondslag? Met name bij de laatste foto ligt door het formaat de nadruk op het beeld en kan het bijschrift niet de indruk wegnemen dat het hier vooral om de impact van het beeld te doen is geweest. Is het toevallig dat het in beide gevallen gaat om niet-westerse slachtoffers? Dergelijke beelden van omgekomen of verongelukte Nederlandse soldaten in Uruzgan worden niet getoond in deze krant. Wordt met twee maten gemeten? Van deze krant had ik verwacht dat op meer respectvolle wijze wordt omgegaan met beelden van slachtoffers.

Ruurd Kok

Leiden

De krant antwoordt

Schokkend waren de genoemde foto’s zeker en de foto van het vermoorde Zimbabweaanse oppositielid was ronduit weerzinwekkend. Maar dat kan niet altijd een reden zijn om foto’s dan maar niet te plaatsen. Helaas doen zich dagelijks vele schokkende en weerzinwekkende gebeurtenissen in de wereld voor. De krant heeft de plicht om ook die rauwere kanten van het nieuws te laten zien.

Dat betekent niet dat we alles zomaar, zonder nader beraad, plaatsen. En in onze afwegingen nemen we uiteraard ook het gevoel van de lezer mee. We doen alleen wat functioneel is, op het juiste moment en met mate. De vreselijke foto van de vermoorde Josh Bakacheza was alleen al relevant omdat hij veel zegt over het geweld in Zimbabwe. Daarbij komt dat we al enkele keren over hem geschreven hadden. De foto had nóg een nieuwsaanleiding: de Britse premier Brown liet deze zien tijdens de G8 in Japan om zijn collega’s te overtuigen van de noodzaak van sancties tegen het regime van Mugabe. Overigens is de foto bewust discreet op twee kolom breedte gehouden en we zouden deze ook niet snel op de voorpagina plaatsen.

Naar aanleiding van de foto van de boot met drenkelingen op het Canarische eiland La Gomera ontvingen we meerdere brieven. Ook op de redactie was er enige discussie over de vraag of we de foto wel hadden moeten plaatsen. De keuze voor de foto werd gemaakt, mede omdat het al het derde incident in één week betrof. Ik vind ook in dit geval de foto schokkend, maar binnen de grenzen. Zeker omdat een aantal van de drenkelingen nog in leven zou zijn. De bijgeleverde informatie van het persbureau gaf daarover geen uitsluitsel, maar dat hadden we wel in het fotobijschrijft moeten melden.

Bij het plaatsen van een foto van een Nederlandse soldaat omgekomen in Uruzgan zouden we inderdaad nog terughoudender zijn. In de afweging zouden we als extra argument tegen plaatsing meenemen dat de kans dat verwanten van de soldaat de foto onder ogen kunnen krijgen veel groter is. Dat is inderdaad meten met twee maten – uit respect voor het slachtoffer.

Birgit Donker

Hoofdredacteur

Reacties: nrc.nl/lezerschrijft Nieuwe kwesties:lezerschrijft@nrc.nl