Waarom maken duiven hun zin niet af?

Frank en Karin Wolters worden ’s ochtends vaak gewekt door het koeren van een duif. Het viel ze op dat het soms abrupt stopt. „Het gaat ongeveer zo: roe koe koe, roe koe koe, roe. Na de laatste roe verwachten wij dan nog koe koe”, schrijft Frank Wolters. „Is er een reden waarom duiven hun gekoer niet afmaken?”

In de formulering van de vraag zit hem al direct de crux. Want duiven hebben hun gekoer al wel afgemaakt. „Het koeren van een houtduif bestaat uit vijf elementen”, zegt Paula den Hartog van het instituut voor biologie aan de Universiteit Leiden, waar ze promotieonderzoek doet naar het koeren van duiven. „Eerst komt er een langgerekt roe, dan koe, koekoe, daarna een korte pauze en tenslotte roe. Wij mensen zien de pauze als het einde en de roe erna als het begin van een nieuwe riedel. Maar dat is dus niet zo. Het kan soms wel verwarrend zijn, omdat de pauze niet altijd even lang duurt.”

En hoe koeren andere duiven? De patat etende duiven die je veel in binnensteden ziet zijn rotsduiven, en hun gekoer onderzoekt Den Hartog niet. „Rotsduiven leven in groepen, houtduiven niet. Koeren heeft eigenlijk als functie om het territorium te verdedigen of vrouwtjes te lokken. Koerende duiven zijn dan ook bijna altijd mannetjes. Aangezien rotsduiven in een groep leven hoeven ze dat niet te doen. Hun gekoer heeft een andere betekenis.”

Van een ‘gesprek’ tussen duiven is overigens geen sprake. „Duiven horen elkaar wel, maar ze denken niet: ‘Hé, hij luistert naar me’. Zo bewust reageren ze niet op elkaar. Al is het wel zo dat als de een begint, een ander ook gaat koeren.” Volgens Den Hartog hebben veel zangvogels meerdere liedjes die ze afwisselen, maar duiven zijn rotsvast in hun koermelodie.

Toch hebben Frank en Karin Wolters de duiven niet helemaal verkeerd verstaan: „Heel soms stopt een duif plotseling tussen twee elementen in”, zegt Den Hartog. „Waarom ze dat doen is niet helemaal duidelijk. Misschien zijn ze ergens van geschrokken. Maar meestal gaat het om één enkele duif die zoiets doet. Die duiven zijn uitzonderlijk.”

Er bestaat ook een koer die duivenstellen laten horen als ze samen op een nest zitten. Die is een langzamer en het vrouwtje koert dan ook mee.