Je grootste vijand

Soms, als Kuifje een gewetensconflict heeft, wordt hij bezocht door een engeltje en een duiveltje die hem omstebeurt raad geven. Die twee kun je ook het goede en het kwade in onszelf noemen, de fluisterstem en de gilstem. Of je spirituele zelf en je ego.

Wat is je ego? Al je angsten die je continu toeschreeuwen dat je door alles en iedereen gekwetst, uitgelachen en bedreigd wordt, dat je niet deugt en minderwaardig bent en dat je nooit genoeg hebt/bent. Je ego denkt dat de oplossing voor al die pijn van gekwetst en minderwaardig zijn is: geld, roem, macht, seks, succes, applaus, opscheppen, aanzien, de-beste-zijn, het perfecte gezinnetje, een groter huis, een dikkere auto of een nieuwe, jongere partner. Want met al die dingen ben je geen loser maar een winner zonder angst of pijn.

Je schaamt je zó voor je authentieke, bange, vernederde, kleine en door jezelf gehate zelf dat je een stoere, opgeblazen, glanzende buitenkant creëert waar je verliefd op bent. Het pantser van Mulisch. Ego is angst, verpakt als arrogantie. We zijn allemaal min of meer narcistisch.

Als je, zoals de meeste mensen, door je ego wordt geleefd, ben je bezig met jagen naar die nepoplossingen. Dan ziet je leven er zó uit: je bent ontevreden, ongeduldig, geïrriteerd, gestresst, jaloers, voelt je tekort gedaan en dringt voor. Je móét bijzonder zijn en horen bij het succesvolle groepje dat ‘ertoe doet’, maar het is nooit genoeg en na elk succes jaag je wanhopig een ander succes na. Je vergelijkt, liegt, vecht, domineert, praat (luistert niet), likt naar boven en trapt naar beneden en geeft alleen iets weg als je weet dat je er iets (groters) voor terugkrijgt. Je hebt alles maar je voelt je leeg, als een bedelaar.

Deze kleine opsomming maakt duidelijk in wat voor een zeurende hel de meeste mensen dagelijks leven. Dit geldt ook voor Quote-miljonairs en BN’ers, nee, voorál voor hen. Hun angst is zo groot dat ze harder dan de rest geknokt hebben om die nepoplossingen (rijk, beroemd) te pakken te krijgen.

Maar hoe rijk, beroemd, succesvol en machtig je ook wordt, je blijft een trillende angsthaas. Besef dat je ego alleen nepoplossingen kent en dat er maar één echte oplossing is.

François de Waal

Televisiemaker François de Waal is op zoek naar no-nonsense spiritualiteit.