Hij spoot, won en werd in de boeien geslagen

Riccardo Ricco werd betrapt op epo en verdween met Saunier Duval uit de Tour.

Dat werd door de Tourdirectie gepresenteerd als zege voor de Franse aanpak.

Hij had het ergens gelezen op internet, of anders werd het hem ingefluisterd door een al even naïeve arts of begeleider: Mircera, de merknaam van de derde generatie van het bloeddopingmiddel epo, was nog niet op te sporen. Dus nam Riccardo Ricco, de 24-jarige Italiaanse klimmer met wijlen Marco Pantani als rolmodel, bewust een risico.

Ricco had ‘van nature’ toch al een hoge hematocrietwaarde, wat kan wijzen op het gebruik van epo. Hij heeft een attest van de dokter als bewijs. Dus iedere afwijking van zijn bloedwaarden was natuurlijk, en iedere topprestatie ook. Toch?

Niet dus. Riccardo Ricco bleek toch geen wonder van de natuur, toen hij twee bergetappes won tijdens deze Tour. Ricco spoot, won, werd betrapt, uitgesloten van de Tour en gistermiddag in de boeien geslagen door de Franse politie.

Het ging tijdens deze 95ste Tour de France heel lang over het wielrennen zelf, ook al werden de Spanjaarden Manuel Beltran en Moises Duenas op het gebruik van epo betrapt en naar huis gestuurd. Maar dat ging over een oude, bijna afgeschreven knecht en een sympathieke nobody, al stond die dan op de twintigste plaats, dus was er niets aan de hand.

Maar als de winnaar van twee bergetappes, de leider in het berg- én jongerenklassement en de nummer negen uit het algemeen klassement wordt betrapt op het gebruik van verboden middelen, dan is er geen ontkomen meer aan. Dan krijgen ritwinnaar Mark Cavendish (derde sprintzege in deze Tour) en geletruidrager Cadel Evans de vraag of zij wèl te vertrouwen zijn. Hun voorspelbare antwoord: het is goed dat de zondaars worden gepakt, ook voor ons. Dan wordt op de Franse radio, in eindeloze praatprogramma’s op RTL en Europe 1, opnieuw het definitieve einde van de Tour voorspeld. Met als ondertoon de Franse vox populi: het zijn de Spanjaarden en de Italianen die ‘ons’ wielermonument slopen. Niet toevallig fietst Ricco, een Italiaan, voor Saunier Duval, een Spaans team.

En toch heeft Frankrijk goed meegeholpen aan het nieuwste dopingschandaal in de Tour. Meer zelfs. De positieve test van Ricco, de beslissing van zijn team Saunier Duval daarop zelf de Tour te verlaten, zelfs de nadrukkelijke en spectaculaire arrestatie van de renner en zijn ondervraging door de plaatselijke procureur – alles werd gisteravond door Tourdirecteur Christian Prudhomme en Patrice Clerc, directeur van organisator Amaury Sport Organisation (ASO), gepresenteerd als een overwinning van de Franse aanpak tegen doping.

In zijn strijd met de internationale wielerunie UCI over de macht in het wielrennen gaat ASO haar eigen weg. Daar hoort ook de Franse dopingcontrole bij. In de Tour worden de controles gehouden door het Franse antidopingbureau AFLD, en niet door het mondiale WADA.

Twee weken geleden werden in Brest de 180 starters aan de Tour allemaal zorgvuldig gecontroleerd met een extra bloedcontrole. Via de Franse sportkrant L’Equipe, ook eigendom van Tourorganisator ASO, werd vervolgens gelekt dat twaalf renners ‘gezondheidsproblemen’ bleken te hebben en dat vijf renners extra nauwkeurig in de gaten zouden worden gehouden.

Maar volgens Herman Ram, directeur van de Nederlandse Dopingautoriteit, zijn niet de Franse tests cruciaal in de opsporing van epogebruik. „De echte vooruitgang zit in het biomedische paspoort, dat het WADA en de UCI van alle renners hebben aangelegd. Op basis daarvan zijn ze bepaalde renners intensiever gaan controleren.”

Riccardo Ricco, samen met Beltran een van de vijf betrapte renners, ondervond wat dat betekende. In de eerste dagen van de Tour werd hij vijf keer gecontroleerd. Al na de vierde etappe, de tijdrit in Cholet, bleek hij positief op epo. Het nieuws werd pas gisteren net voor de start bekend via de website van L’Equipe, al stond er ’s ochtends in de krant al een kritische kanttekening bij het succes van Saunier Duval, goed verscholen in een verhaal over de op epo betrapte Duenas. Het bleek de opmaat voor een dag dopingspanning in de Tour. Terwijl de politie in het onooglijke dorpje Mirepoix liet weten dat Ricco minstens tot vandaag in voorlopige hechtenis blijft, liet de openbaar aanklager Gerard Aldige in Tarbes voor de rechter weten dat in de hotelkamer van Duenas spuiten, zakken met bloed en in Frankrijk verboden medicijnen waren gevonden. De renner riskeert een gevangenisstraf tot drie jaar voor het invoeren van verboden middelen, en twee jaar voor het gebruik ervan.

Sinds dit jaar is in Frankrijk ook de renner strafbaar, en dat verklaart het soms spectaculaire optreden van de politie, zegt ASO-directeur Clerc. Van een een-tweetje tussen politie en Tour de France is volgens hem geen sprake, want ASO werd ook pas gealarmeerd over de positieve test van Ricco toen de gendarmes al het hotel van Saunier Duval waren binnengevallen, aldus Clerc. Hij en Tourdirecteur Prudhomme zijn het roerend eens met de harde aanpak. „De strijd voor een schone sport is lang en hard, het wielrennen veranderen kost moeite en tijd. Maar wat vandaag is gebeurd, is goed nieuws voor alle propere renners”, aldus Prudhomme.

De Fransen waren stomverbaasd over zoveel domheid bij Ricco, maar ook blij. „Dit bewijst dat de aanpak van AFLD werkt. We zijn de strijd tegen doping aan het winnen”, aldus Prudhomme. En volgens Clerc gaat donderdag 17 juli 2008 in als een hoopvolle dag voor jonge wielrenners. Want de Tour stopzetten heeft geen zin, dat zou alleen maar een zege betekenen voor de valsspelers, aldus Prudhomme. „Doping is de vijand, niet het wielrennen, niet de Tour.”