Aandeel naoorlogse kunst groeit

Veilinghuis Christie’s heeft een goed half jaar achter de rug. Want de kunstmarkt blijft groeien, ondanks de economische malaise. „We gaan tegen de trend van de financiële markt in.”

De omzet van veilinghuis Christie’s is in de eerste zes maanden van 2008 met 10 procent gestegen vergeleken met vorig jaar. Wereldwijd verhandelde het veilinghuis voor 2,2 miljard euro aan kunst, meubels en andere luxeobjecten. Topstuk was Vijver met waterlelies (1919) van de schilder Claude Monet, dat geveild werd voor 51,4 miljoen euro.

Dat heeft het veilinghuis gisteren bekendgemaakt. Christie’s is eigendom van de Fransman Francois Pinault en maakt wel de omzet bekend, maar geen winstcijfers. Het wel beursgenoteerde Sotheby’s komt begin augustus met zijn resultaten. Volgens een woordvoerder ligt de veilingomzet maar een fractie onder die van de grote concurrent.

Volgens Jussy Pylkanen, directeur van Christie’s Europa, is het succes in de eerste plaats te danken aan de kwaliteit van de schilderijen die zijn bedrijf wist aan te bieden. Verder blijft de kunstmarkt volgens hem sterk, ondanks de groeiende economische malaise. „Het gaat tegen de trend van de financiële markt in.”

Op de veilingen werd dit jaar al 457 maal de prijs van een miljoen dollar overschreden. In Christie’s top-10 staat Monet op 1 en Francis Bacon op de plaatsen 2, 5 en 8 (met een totale waarde van 140,8 miljoen euro). Mark Rothko staat op 3 (32,4 miljoen) en nummer tien (een danseres van Degas) bracht nog altijd 17 miljoen op.

In mei werd op één veiling in New York van eind negentiende- eeuwse en jongere kunst voor 466 miljoen euro verhandeld. Daarbij sneuvelden dertig records en gingen achttien kunstwerken weg voor meer dan 10 miljoen dollar. Deze categorie kunst is goed voor de helft van de totale omzet van Christie’s. Het aandeel van de naoorlogse kunst daarbij stijgt snel tot boven de 40 procent. „Het overtrof dit jaar voor het eerst de impressionisten”, zegt Pylkanen. „Twintig jaar geleden, toen ik net bij Christie’s werkte, waren oude meesters nog veruit het belangrijkste. De laatste vijf jaar is de omzet in naoorlogse kunst acht maal zo groot geworden.” Ook in het Midden-Oosten, Rusland en Azië ziet hij een grote honger naar eigentijdse kunst. Oudere kunst wisselde voor 65 miljoen euro van eigenaar. Russische kunst bracht in totaal 25 miljoen op.

Het lijkt alsof er een kloof ontstaat tussen de topstukken en de rest. Een veiling van Victoriaanse en andere Britse kunst in Londen viel deze week erg tegen. Toch noemt Pylkanen ook het middensegment en de onderkant van de markt „robuust” en zegt hij overal groei te zien. In Azië, volgens Christie’s reeds een volwassen markt, noteerde het veilinghuis zelfs een stijging van 63 procent. Ook van Rusland en omstreken, het Midden-Oosten en met name Dubai verwacht het veilinghuis nog veel. „Maar de Amerikaanse en Europese markt vormen onze ruggengraat, die zijn samen goed voor 80 procent van de omzet.”

Naast veilingen verdient Christie ook met ‘private sales’ waarbij voor een kunstwerk direct een koper wordt benaderd. In januari 2007 nam Christie’s de Londense topgalerie Haunch of Venison over. Mede daardoor verdubbelden de privéverkopen dit eerste half jaar tot 192 miljoen euro.

Hoewel Christie’s een wereldwijd bedrijf is met vestigingen in 43 en veilingkantoren in 14 landen, wordt de omzet grotendeels in Londen en New York behaald. Parijs haalde de eerste helft van 2008 85 miljoen euro binnen. „Parijs groeit sterk”, aldus Pylkanen. Daar zal in februari 2009 de belangrijke collectie van de onlangs overleden modeontwerper Yves Saint Laurent worden geveild, met onder meer twee Mondriaans, een Frans Hals en werken van Matisse, Warhol en Picasso.

In Nederland bereikte Christie’s een omzet van 29 miljoen pond. Succesvol was de veiling van de Lichtenstein Collectie die 6,7 miljoen opbracht. Een paar globes van Blaeu brachten bijna 1 miljoen op. Als vestiging blijft Nederland belangrijk, zegt Pylkanen. „We hebben er net een extra specialist voor moderne schilderkunst benoemd. Maar de kunstmarkt globaliseert en kopers gaan waar de veiling is.”