Waarom krijg je last van je buik als je nerveus bent?

Van emotionele spanningen of nervositeit krijgt Pauline Onderwater uit Huizen altijd buikpijn. „Is geloof ik een veelvoorkomend kwaaltje”, schrijft ze. Daarom vraagt ze zich af wát er dan precies pijn doet in haar buik. Onderwater: „Is het een orgaan? Heeft het iets met je bloedvaten te maken?”

De eerste deskundige die wordt geraadpleegd, spreekt van een „interessante vraag” en moet dan heel erg hard nadenken. Hoogleraar fysiologie Ger van der Vusse (Universiteit Maastricht) noemt de buik „een zeer complex gebied”. Hij houdt het erop dat de stresshormonen die bij emotionele stress vrijkomen ervoor zorgen dat de doorbloeding van de darmen afneemt, wat pijn veroorzaakt. „Het spijsverteringsstelsel moet van bloed worden voorzien. Dat wordt door hormonen gereguleerd. Als er bijvoorbeeld adrenaline vrijkomt, neemt de doorbloeding af”, aldus Van der Vusse.

Gonneke Willemsen, universitair hoofddocent biologische psychologie aan de Vrije Universiteit, geeft hem gelijk. Volgens haar is dit systeem een overblijfsel uit de tijd dat de mens moest overleven in de wildernis. Stresshormonen brengen het immuunsysteem in gereedheid en prepareren het lichaam om te vechten of te vluchten. Willemsen: „Dan is het niet handig als je opeens naar het toilet moet rennen.” Daarom wordt het spijsverteringssysteem in zo’n situatie door verminderde doorbloeding tijdelijk stilgelegd. „Dit verklaart waarom mensen bij langdurige stress risico lopen op maagzweren. De spieren krijgen extra bloed en daardoor meer zuurstof, maar andere systemen worden in de pauzestand gezet.” Volgens Willemsen hebben we dit overlevingssysteem nu eigenlijk niet meer nodig. Maar we hebben er dus nog wel last van. Al verschilt de gevoeligheid voor stress enorm per persoon, waardoor de een grotere risico’s loopt dan de ander.

Volgens Van der Vusse doet het stilleggen van het spijsverteringssysteem zich ook voor als je met een volle maag gaat hardlopen. „Het bloed gaat dan vooral naar de benen, waardoor je pijn in je buik en lever kan krijgen.”