Vloeibaar helium en schilderijen

Heike maakte helium vloeibaar en Harm legde het vast. Twee musea in Leiden tonen de verschillende kanten van de familie Kamerlingh Onnes. Museum Boerhaave brengt een tentoonstelling over de wetenschapper Heike Kamerlingh Onnes, Jacht op het Absolute Nulpunt, die als eerste helium zo koud kon maken dat het vloeibaar werd. Het nabijgelegen museum De Lakenhal eert zijn familie, onder wie de schilder Harm Kamerlingh Onnes, met Kamerlingh Onnes, een familie in koude en kunst.

In de technologische race naar het koudste van het koudste triomfeerde Heike Kamerlingh Onnes. Die triomf dankte hij onder meer aan zijn grootschalige aanpak, grondige voorbereiding en een uitgebreid instrumentarium. In 1913 ontving hij de Nobelprijs.

Binnen de familie Kamerlingh Onnes had Heike twee aanbidders. Allereerst zijn vrouw Betsy, maar ook zijn neef Harm, die gefascineerd raakte door de apparaten in zijn laboratorium. Harm schilderde die ontelbare instrumenten in een bijna abstracte compositie. Maar ook portretteerden Harm en zijn zus hun oom in actie, en de geleerden die bij hem over de vloer kwamen: Albert Einstein bijvoorbeeld, en Paul Ehrenfest. Dat de hooggeleerde heren dan niet alleen wetenschap bedreven maar ook samen musiceerden, legde Harms zus Marijke vast.

Wetenschap en Kunst: pagina 8 en 9