ook in première

Stop-Loss. Regie: Kimberley Peirce. ***

Als je bedenkt hoe lang het duurde voordat Amerika Vietnam filmisch had verwerkt, is het verbazingwekkend dat er vijf jaar na de inval al zoveel films over de oorlog in Irak zijn gemaakt. Stop-Loss van regisseuse Kimberley Peirce voegt daar weer een nieuw perspectief aan toe: dat van de soldaten zelf. Het in de VS door MTV gedistribueerde Stop-Loss is opmerkelijk. De film is veel minder openlijk anti-oorlog dan voorgangers als In the Valley of Elah of Brian De Palma’s Redacted. Al werd ook Stop-Loss in Amerika alweer inzet van controverse na het verwijt desertie te verheerlijken. Hij is voornamelijk pro-soldaat. Nou is het knappe van de film dat het verhaal over een handvol Texaanse soldaten, die na hun diensttijd ergens tussen de mores van het leger en de burgermaatschappij moeten zien te overleven, universeel genoeg is om niet per se aan één oorlog opgehangen te worden. Rond hoofdrolspeler Ryan Phillippe is het gebruikelijke gezelschap samengebracht van de naïeve soldaat die zijn meisje kwijtraakt, de idealist die aan posttraumatisch stress syndroom ten onder gaat en de boerenbonken die bijtekenen. Stop-Loss is vooral goed waar het om de emotionele impact van de verhalen van de soldaten gaat. DL

The Strangers. Regie: Bryan Bertino. Met: Liv Tyler, Scott Speedman. ***

The Strangers doet zonder al te veel grof geweld wat het moet doen: griezelen. De debuutfilm van Bryan Bertino, die ook het scenario schreef, begint met een echtpaar (Liv Tyler en Scott Speedman) dat op een nacht thuis komt in een buitenhuis in een donker bos. Hij heeft van alles voorbereid voor een romantische nacht. Maar juist op dat moment laat zij hem weten dat ze niet met hem wil trouwen. Drama. Maar daar gaat de film helemaal niet over: om het huis spoken nare types met enge maskers. Wat volgt zijn harde dreunen op de deur,schaduwen van insluipers, boodschappen op het raam en wanhopige uitbraakpogingen. Horror met minimale middelen; effectief, vakkundig, volkomen leeg. PdB

Commandante. Regie: Oliver Stone. *

Zou toch een rare documentaire zijn, een filmmaker die lachend met Stalin of Hitler achterin de auto zit en vraagt of de goede man wel eens de behoefte heeft gevoeld naar een psychiater te gaan of welke filmsterren hij vroeger bewonderde. Nee, zegt Fidel Castro tegen Oliver Stone, ik heb nog nooit aan een psychiater gedacht en mijn favoriete sterren waren Sophia Loren en Brigitte Bardot. Castro is misschien geen massamoordenaar zoals Hitler of Stalin, maar hij heeft Cuba wel veranderd in een politiestaat nadat hij in 1959 met een glorieuze revolutie de macht had overgenomen van die andere dictator, Batista. Je kunt niet zeggen dat Oliver Stone, beroemd van films met een politieke lading als Natural Born Killers, JFK , geen kritische vragen stelt. Maar hij neemt, gebonden aan de opzet van zijn film, genoegen met de alles gladstrijkende antwoorden van de commandante. Een zo intensief interview (Stone nam drie cameramannen mee) met zo’n omstreden leider is onbevredigend zonder een streng weerwoord en dat blijft uit. BB