iPods en ijsjes lokken vakantiewerkers

3 euro per uur en een dvd-box. De strijd om vakantiekrachten is in volle gang. Bedrijven zetten lokkertjes in, maar de vakbond zou liever zien dat er meer betaald wordt.

Bedrijven bestrijden het tekort aan vakantiewerkers door cadeaus te geven. „Waardeloos”, zeggen vakbonden. „Betaal gewoon meer salaris.”

Een iPod Nano, toeslagen in het weekeinde en een hoger salaris dan in de horeca of in een winkel. Met die lokkertjes probeert schoonmaakbedrijf EW vakantiekrachten binnen te halen. „Andere bedrijven werven met radiospots of billboards. Dan kunnen wij niet achterblijven”, zegt Jolande Bleumink van EW. „Degene met de leukste actie vist de meeste vissen uit de vijver.”

EW verzorgt in heel Nederland de schoonmaak van onder meer hotels, casino’s en recreatieparken. In de zomer zijn veel vakantiekrachten nodig, zeker honderd dit jaar. De wervende advertentie van EW werkte; de eerste dag kwamen 200 sollicitaties binnen.

Uit onderzoek van FNV Jong, dat onlangs de jaarlijkse vakantiewerkcampagne startte, blijkt dat vier op de vijf scholieren en studenten van het vmbo tot universiteit dit jaar een vakantiebaantje zoeken of willen doorwerken in de bijbaan die ze al hebben. Ze hebben keus, want „er is een enorme vraag van bedrijven”, zegt marketingmanager Nadia van der Vlies van StudentenWerk.nl, dat 400.000 studenten van vooral hbo en universiteiten bemiddelt. „De arbeidsmarkt is dit jaar vrij goed. We krijgen veel lastminute-aanvragen voor vacatures die bedrijven moeilijk kunnen vervullen.” Albert Heijn heeft elk jaar meer moeite vakantiekrachten te vinden, zegt een woordvoerder. „Vooral in grote steden, en op het platteland waar weinig jongeren wonen.” Albert Heijn heeft jaarlijks duizenden vakantiewerkers nodig.

Ook uitzendbureaus moeten meer moeite doen dan het ophangen van wervende borden in de etalage. Tempo-Team werft jongeren met gratis slippers, concurrent Timing met een strandbal. „Jongeren worden door dit soort acties getriggerd”, zegt Femke Rozendaal van vacaturesite BijBanen.nl. Slogans als ‘50 euro voor twee uurtjes werk’ werken goed, zegt ze. Want jongeren hebben maar één reden om een vakantiebaantje te zoeken: snel geld verdienen voor een concreet doel, zoals twee weken vakantie in Spanje.

Van Dijk Educatie in Kampen heeft in juli en augustus zo’n 3.000 vakantiekrachten nodig voor het sorteren van ruim tien miljoen schoolboeken. Om jongeren enthousiast te krijgen voor het werk worden onder meer mp3-spelers en dvd-boxen verloot, hotdogs en ijsjes uitgedeeld, en wordt 13 procent boven het minimumloon betaald. „Het maakt allemaal onderdeel uit van de sfeer die we proberen te creëren”, zegt directeur Hans Trommel. En het werkt. „Wij hebben geen moeite om voldoende vakantiekrachten te vinden.”

Niet iedereen is enthousiast over deze ‘lokkertjes’. „Je krijgt misschien niet de meest gemotiveerde studenten”, zegt Van der Vlies van StudentenWerk.nl. Voorzitter Klaas Pieter Derks van CNV Jongeren noemt de extraatjes zelfs „waardeloos”. „Een goedkope manier om jongeren te trekken die daar intrappen.” Voorzitter Jeroen de Glas van FNV Jong: „Geef ze gewoon meer salaris. Het is een kwestie van vraag en aanbod, net als in de volwassenenwereld.” Jongeren hebben een goede onderhandelingspositie, zegt Derks. „Maar dat beseffen ze niet altijd.”

Ook laten de jongeren veel geld liggen. Vaak krijgen ze geen vakantiegeld uitbetaald en vergeten ze dat ze recht hebben op vakantiedagen. Ook weten ze niet dat ze geld bij de belasting kunnen terugvragen. Volgens een FNV-onderzoek blijft er zo jaarlijks 25 miljoen euro bij de Belastingdienst liggen. Maar niet iedereen is zo naïef. Soms onderhandelen jongeren best over salaris, zegt Rozendaal van BijBanen.nl. „Ze mailen met elkaar over hun sollicitatie-ervaringen. ‘Kruidvat? Nee, daar heb ik niks meer van gehoord. Laat maar zitten dan.’”