Helemaal leuk

Uit de rijke vocabulaire van de moderne twintiger/dertiger, en trouwens ook van de zich jonger voordoende veertiger: ‘We gaan naar Lowlands, echt helemaal leuk.’

‘Helemaal leuk’, dat is nogal wat. Het betekent dat er niets níét leuk is.

‘Helemaal’ wordt op deze manier trouwens nog veel meer gebruikt. ‘Helemaal lekker’, voor een maaltijd of een dagje aan het strand: ‘Zonnetje, zeetje, helemaal lekker.’ ‘Helemaal geweldig’ en ‘helemaal te gek’ vormen de overtreffende trap (‘Phuket man! Helemaal te gek!’). ‘Helemaal toppie’ en ‘helemaal toppertje’ wordt gebruikt door mensen die ‘toppie’ en ‘toppertje’ nog vinden kunnen, en dat is een slinkende groep.

Het is allemaal positief bedoeld, maar je vraagt je toch af: was het écht helemaal leuk? Was er nou niets dat een beetje tegenviel? ‘Helemaal’ straalt een soort kritiekloosheid uit; ‘We hebben geen zin in gezeur, dus we besluiten alles leuk te vinden.’ Dat doet af aan de positiviteit ervan. Stel, je bent met iemand naar bed geweest, en je hoort diegene daarna tegen een derde zeggen: ‘Ja, het was echt helemaal lekker.’ Dan zou ik me, als ik jou was, toch zorgen gaan maken. Dit is iemand die het zo-zo vond, maar geen zin heeft om te klagen.

In dezelfde groep van twintigers/dertigers/jonge veertigers heb je ook weer mensen die juist nooit ‘helemaal’ zouden zeggen, omdat ze voortdurend geplaagd worden door de nuance. Onder deze subgroep zijn de voorvoegsels ‘semi’ en ‘pseudo’ in (semi-hip, pseudo-gezellig). Het leven is voor deze mensen niet makkelijk: ‘We zaten in een of andere wannabe-strandtent met van die duimring-jongens die van die semi-intellectuele gesprekken gingen voeren op zo’n pseudo-loungebank. Over internetcommunities of een ander non-onderwerp. Kortom, we waren meteen weer weg.’

Grosso modo behoort iedereen tot één van deze groepen. De kritiekloze losbollen of de chagrijnige realisten. Switchen kan helaas niet, want je karakter heeft lang geleden al voor je gekozen.

Paulien Cornelisse

Paulien Cornelisse behandelt elke week een actueel en opmerkelijk taalfenomeen.