Frankrijk ontdekt vergeten oorlogsmisdaad in Maillé

In Frankrijk kent iedereen Ouradour-sur-Glane, een plaatsje in de zuidelijke Limousin waar op 10 juni 1944 door Duitse SS-troepen 64 inwoners werden vermoord . Maar Maillé? Een vergeten oorlogsmisdaad, koppen de Franse kranten dezer dagen.

Met 124 doden op ongeveer 500 inwoners was het dorpje ten zuiden van de stad Tours het toneel van het naar omvang tweede Franse bloedbad uit de Tweede Wereldoorlog. En het gebeurde ook nog op dag dat Parijs, 260 kilometer verderop, bevrijd werd, op 25 augustus 1944.

Toch maken de Franse geschiedenisboekjes er geen melding van. Na de oorlog werden de ruïnes opgebouwd en ging het leven verder. De overlevenden zwegen over hun ervaringen.

Daar is nu verandering in gekomen. Deze week kreeg Maillé bezoek van een Duitse openbaar aanklager. „Ik schaam me voor wat de Duitsers hier hebben gedaan en ik bied u excuses aan”, vertelde de Hamburgse procureur-generaal Ullrich Maass de burgemeester en de andere inwoners. Franse camera’s draaiden mee.

Frankrijk ontdekt Maillé. De laatste overlevenden komen aan het woord over de gebeurtenissen. Over hoe de families – mannen, vrouwen en 44 kinderen – uit hun huizen werden gehaald en neergeschoten, terwijl anderen vluchtten of zich verborgen hielden. Over hoe ze na de oorlog elke 25ste augustus bijeen kwamen voor een herdenking, zonder toespraak – want wat viel er te zeggen? Zelfs de toedracht was nooit bekend geworden.

Een lagere naziofficier was in 1952 door een rechtbank in Bordeaux bij verstek veroordeeld. De meest gangbare hypothese is dat het om een wraakactie ging nadat een verzetsgroep twee Duitse legerauto’s onder vuur had genomen.

In de jaren negentig ontstond in het dorp behoefte aan een nadrukkelijker herdenking. Nu is er een ‘Huis der Herinnering’ en een historicus houdt af en toe presentaties in colloquia. Zo kwam de kwestie onder de aandacht van de Duitse justitie, die nog altijd onderzoek doet naar tientallen oorlogsmisdaden van nazisoldaten in Europa.

In Frankrijk verjaren oorlogsmisdaden na dertig jaar. In Duitsland niet. Sinds 2004 is Maass bezig met een onderzoek naar het bloedbad in Maillé. Franse gendarmes tekenen op Duits verzoek vijftig getuigenverklaringen op. Archieven worden omgespit. De aanklager is naar Maillé gekomen om een beeld te krijgen van de situatie ter plaatse.

Rectificatie / Gerectificeerd

Correcties en aanvullingen

Oradour-sur-Glane

In het artikel Frankrijk ontdekt vergeten oorlogsmisdaad in Maillé (17 juli, pagina 5) staat dat in Oradour-sur-Glane op 10 juni 1944 64 inwoners werden vermoord door Duitse SS’ers. Het ging om 642 inwoners.