Embleem Rode Kruis ‘misbruikt’

De Colombiaanse president Alvaro Uribe heeft zijn excuus aangeboden voor het gebruik van het embleem van het Rode Kruis bij de bevrijdingsoperatie voor gegijzelden van de rebellenbeweging FARC, waarbij onder anderen Ingrid Betancourt vrijkwam. „Een veiligheidsofficier heeft per ongeluk en in strijd met de orders [...] een kledingstuk gebruikt dat het symbool droeg van het Rode Kruis”, zei Uribe.

Het Internationale Rode Kruis in Genève heeft het excuus geaccepteerd. „Het was voor ons belangrijk dat verantwoording werd afgelegd op het hoogst mogelijke niveau”, zei de woordvoerder.

Het embleem van het Rode Kruis (en de Rode Halve Maan) is beschermd op basis van de Geneefse Conventies, net als bijvoorbeeld een bestandsvlag en de vlag van de Verenigde Naties, die allemaal ‘niet schieten’ betekenen. Artikel 38 van de Conventies verbiedt „oneigenlijk gebruik van het onderscheidende embleem van het Rode Kruis”, omdat daardoor neutrale hulpverleners in gevaar kunnen komen.

Volgens Uribe was een veiligheidsofficier nerveus geworden toen zijn helikopter aankwam op de plek van de bevrijdingsoperatie en hij de vele guerrillastrijders op de grond zag. „Hij vreesde voor zijn leven en trok over zijn vest een trui aan met het Rode Kruis-embleem”, zei de president.

De Colombiaanse procureur-generaal Mario Iguaran acht het gebruik van het embleem in dit geval niet in strijd met de Geneefse Conventies, omdat „het doel van de militaire operatie uitsluitend was om gijzelaars te bevrijden en niet om de tegenstander aan te vallen of te beschadigen”.

Volgens Rodolfo Rios, advocaat van de twee bij de operatie gearresteerde FARC-rebellen, hebben drie of vier mensen bij de operatie een rood kruis als embleem gedragen.

Het Rode Kruis treedt regelmatig op tegen misbruik van het embleem. In 2000 werd de Indonesische regering ter verantwoording geroepen voor een bevrijdingsactie van het leger in 1996 in Irian Jaya, waarbij een witte helikopter met een rood kruis was gebruikt. In 2002 protesteerde de organisatie tegen maoïstische rebellen in Nepal die vier ambulances van het Rode Kruis gebruikten. Ook tegen commercieel ‘misbruik’ wordt opgetreden. In Nederland mocht het embleem niet gebruikt worden in de film Ja zuster, nee zuster. In Australië werd met succes geprotesteerd tegen reclame met daarin een beschuitje met een witte pasta en twee rode pepertjes in de vorm van een kruis. (AP, Reuters, AFP)