Abrikozen, cognac en films voor een trots volk

Op het filmfestival van Armenië was gisteren de Nederlandse dag. Jos Stelling was jarig en er draaiden films van onder meer Mijke de Jong, Marijn Frank en David Verbeek.

Er worden dit jaar veel verjaardagen gevierd in Jerevan, de hoofdstad van Armenië. De belangrijkste is het lustrum van het filmfestival dat vijf jaar geleden uit de grond werd gestampt en is vernoemd naar de lokale specialiteit, de abrikoos. De openingsceremonie van The Golden Apricot International Film Festival bestaat dan ook uit het zegenen van drie manden vol abrikozen door vijf orthodoxe priesters. Ditmaal was er zelfs een speciale abrikozencognac samengesteld.

Verder zijn tijdens het festival de verjaardagen gevierd van de Franse filmmaakster Catherine Breillat (op 13 juli) en die van de Canadese filmmaker Atom Egoyan valt op 19 juli. En gister werd de verjaardag gevierd van Jos Stelling, wiens film Duska deelneemt aan de competitie. De dag van zijn verjaardag werd uitgeroepen tot ‘Dutch Film Day’. Dit initiatief is een niet geheel leeg symbool, want er draaien meer Nederlandse films op het festival. David Verbeeks Shanghai Trance, die eerder dit jaar zijn première beleefde op het filmfestival Rotterdam, dingt mee naar de Fipresci Award, een prijs die wordt uitgeloofd door de internationale filmcritici. Verbeek, die op het festival aanwezig is, zegt zeer benieuwd te zijn naar de reacties van de Armenen op zijn debuut. Marijn Franks afstudeerfilm (2007) Papa is weg en ik wilde nog wat vragen is te zien in een programma met internationale documentairehoogtepunten, en vandaag draait Mijke de Jongs Tussenstand.

Deze selectie toont het scherpe oog van artistiek directeur Susanna Harutyunyan. De voormalige filmcritica moet werken onder moeilijke omstandigheden. Tijdens de eerste edities was er veel kritiek van Armenen – een nationalistisch volk – op de vertoning van internationale films. Zo kwam de Armeense cultuur immers onder druk te staan. Geleidelijk aan is die houding veranderd, ook omdat Harutyunyan een apart onderdeel ging wijden aan Armeense en regionale films. Maar ondanks deze flexibelere houding is de Canadese Egoyan vanwege zijn Armeense wortels verkozen tot de president van het festival. Zijn nieuwe film Adoration is zaterdag de slotfilm van het festival. En als je hier wat dagen rondloopt is er geen ontkomen aan: iedereen lijkt wel Armeense wortels te hebben. Gesprekken over de heilige berg Ararat, die in Turkse handen is, en de genocide van 1915 zijn aan de orde van de dag. Waarna er weer wat abrikozen op tafel worden gezet om de bittere smaak van de traumatische geschiedenis weg te spoelen. Daarna gaat men weer richting het Moskou-theater, waar de belangrijkste films worden vertoond. Om de dag te eindigen met een goed glas abrikozencognac. Het blijft een trots volk.

Meer over het filmfestival op www.gaiff.am