Z-Korea twist met Japan over eiland Dokdo

Zuid-Korea en Japan maken ruzie over het eilandje Dokdo. De status ervan ligt in Korea gevoelig door het Japanse oorlogsverleden. Bovendien zou er gas onder het rotseilandje zitten.

Op het eiland Dokdo in de Japanse Zee wonen twee Zuid-Koreanen. Verder zijn er een ambtenaar en een vuurtorenwachter gestationeerd. De openbare veiligheid van de rotsformatie wordt gewaarborgd door 37 politieagenten.

Dokdo, of Takeshima in het Japans, heeft in Zuid-Korea opnieuw voor veel beroering gezorgd. Aanleiding daarvoor is de richtlijn van de Japanse regering voor onderwijzers en uitgevers van schoolboeken waarin het eiland – twee rotsformaties die 150 meter uit elkaar liggen – als Japans grondgebied moet worden beschreven.

Koreaanse leraren verbrandden gisteren in reactie op de publicatie van Tokio een Japanse vlag voor de Japanse ambassade in Seoul en veertig actiegroepen, waaronder een groep vrijwilligers die zich hebben opgeworpen om Dokdo te beschermen, spraken tijdens een persconferentie van een Japanse „oorlogsverklaring aan de Koreaanse burgers”. President Lee Myung-bak riep daarop zijn ambassadeur tijdelijk terug.

Sinds het einde van de Tweede Wereldoorlog twisten Japan en Zuid-Korea over de vraag van wie het eiland precies is. Japan lijfde in 1905 de eilandjes in nadat het land de Russen had verslagen. In 1910 bezetten de Japanners het Koreaanse schiereiland tot het einde van de Tweede Wereldoorlog in 1946. De Japanse bezetting, die voor de Koreanen nog steeds een collectief trauma is, zorgt er voor dat de kwestie in Zuid-Korea steevast voor publieke verontwaardiging zorgt.

Dokdo is niet het enige betwiste eiland in de regio. Zo ruziën Japan en Rusland over vier eilanden en liep de politieke spanning tussen Japan en Taiwan vorige maand hoog op nadat een schip van de Japanse kustwacht tegen een Taiwanese vissersboot aanbotste bij een eilandengroep die door beide landen worden geclaimd.

China en Japan bereikten vorige maand een doorbraak in hun discussie over de eilanden in de Oost-Chinese Zee, waar grote gasvoorraden zijn ontdekt. De landen gaan het gas gezamenlijk winnen en zullen de opbrengsten er van delen. Het akkoord betekent echter nog niet dat de soevereiniteitsvraag over de eilandjes is opgelost. Dat vraagstuk is voorlopig op de lange baan geschoven.

Net als in de Oost-Chinese Zee gaat het in het geval van Dokdo niet alleen over het beladen verleden en historische claims die de politieke verhoudingen onder druk zetten. Geologisch onderzoek wijst er op dat zich onder het eiland een groot gasveld bevindt.

De zwakke positie van de Koreaanse president bemoeilijkt een voortvarende oplossing van de huidige politieke spanningen rond Dokdo. De populariteit van de in februari aangetreden Koreaanse leider is de laatste maanden gekelderd door straatprotesten tegen de hervatting van de import van Amerikaans rundvlees. Door de rundvleescrisis verloor Lee zijn persoonlijke stafmedewerkers en moest hij drie kabinetsleden vervangen.

De rel met Japan is deze week niet Lee’s enige diplomatieke probleem. Vorige week vrijdag schoot een Noord-Koreaanse grenswacht bij Berg Kumgang een Zuid-Koreaanse vrouw dood omdat zij bij het vakantieoord dat in Noord-Korea ligt een militaire zone in zou zijn gelopen. De door Lee’s harde opstelling toch al gespannen relatie met Pyongyang komt hierdoor verder onder druk te staan.