Waarom zou je niet op je tanden tekenen?

De Amerikaanse tandtechnicus Steven Heward heeft al duizenden tatoeages aangebracht op tanden.

In Nederland wordt er nu ook mee geëxperimenteerd.

Het liefste zou de Amerikaanse tandtechnicus Steven Heward het gebit van al zijn klanten persoonlijk controleren. Sinds zijn tandtekeningen van zangeres Amy Winehouse enkele weken geleden in de Britse media verschenen, wordt hij overspoeld met opdrachten uit Groot-Brittannië. En bij die verzoeken zet hij weleens vraagtekens.

„Soms bestellen heel jonge mensen per e-mail een kroon met een afbeelding van een beroemdheid, zoals Amy Winehouse”, vertelt de tandtechnicus uit Salt Lake City telefonisch. „Ik vraag me af of al die klanten echt een kroon nodig hebben.” Het laatste wat hij wil is dat iemand een gezonde kies laat trekken om een kroon met een van zijn tekeningen te kunnen plaatsen. „Maar ik weet dat sommige mensen daar niet voor terugdeinzen.”

Heward vergaart steeds meer bekendheid met zijn ‘tandkunst’. Enkele jaren geleden kwam hij op het idee om zijn voorliefde voor tekenen en schilderen te combineren met zijn beroep van tandtechnicus. Het begon met een paar eenvoudige logo’s op kronen en bruggen van klanten die een aandenken aan een sportclub of universiteit in hun mond wilden.

Maar Heward bleek in staat om slechts met een naald (als penseel) en een paar druppels inkt ook verrassend gedetailleerde tekeningen op de vierkante millimeter te maken. Inmiddels heeft hij zijn repertoire uitgebreid met portretten van beroemdheden zoals Elvis Presley, David Letterman en Tiger Woods. Ook tekent hij panda’s, wolven en katten op kunsttanden.

Aan portretten van ‘gewone’ mensen kleeft een nadeel, zegt Heward. „Van een afstandje is een portret moeilijk te herkennen”, waarschuwt hij. En een tekening op een voortand is ook geen aanrader. „Het kan, op een voortand, maar voorbijgangers zullen dan snel denken dat er een beetje vuil op je tand zit. Ik raad altijd aan om de tekening op een kies aan de zijkant te zetten.”

De tandtekening past in de moderne westerse trend van gebitsversiering, die de laatste jaren steeds gevarieerder wordt. Het bekendste voorbeeld is misschien wel de gouden prothese (grill) die rappers in de jaren tachtig over hun tanden begonnen te dragen. De glimmende pasvormen werden een rage toen rapper Nelly er in 2005 openlijk reclame voor maakte met zijn hit Grillz. Maar ook tandpiercings (soms zelfs compleet met bedeltje) en tanddiamantjes zijn de laatste jaren erg populair geworden. Die laatste sieraden zijn ook in Nederland intussen algemeen geaccepteerd.

De meeste mensen nemen een tandtekening echter vooral voor zichzelf, zegt Heward. „Veel van mijn klanten in Amerika willen een afbeelding van een familielid of huisdier. Ze zien het als iets symbolisch. Zelf noem ik de tekeningen ook wel tandtatoeages. Ze verdwijnen namelijk niet, zelfs niet na je dood. Als de resten van je lichaam over honderden jaren worden opgegraven, zullen geschiedkundigen kunnen zien dat je een afbeelding van je favoriete sportclub op je kies had staan. Dat vinden veel mensen een grappig idee.”

De Nederlandse tandtechnicus Henk Wesselink brengt in zijn eigen praktijk in Dalen geregeld tanddiamantjes aan. De gebitsversiering is volgens hem totaal onschadelijk. „Het werkt op dezelfde manier als een slotjesbeugel”, zegt hij. „Daar lopen mensen soms jaren mee rond zonder dat ze er gaatjes of tandbeschadiging aan overhouden. Met hechtmiddel dat hard wordt onder invloed van uv-licht kun je van alles vastplakken aan je tanden zonder dat je iets beschadigt.”

Tandtekeningen maakt Wesselink ook heel af en toe, maar alleen op speciaal verzoek. „Ik heb voor een goede vriendin eens een lachebekje op een brug getekend. Ook vroeg een Joodse man me een tijdje geleden om een davidster op een kroon te tekenen. Ook van die tekeningen heeft je gebit geen last. De inkt wordt gewoon meegebakken in het laagje lak op een kroon en blijft daar zitten. Je kunt natuurlijk niet tekenen op gezonde tanden, dan zou je wel de glazuurlaag kunnen beschadigen.”

Aan portretten en gedetailleerde tekeningen waagt Wesselink zich niet. „Dat is echt kunst, een ander vak.” Vooralsnog is er weinig vraag naar, zegt hij. Want tandtekeningen zijn nog relatief onbekend. „Misschien verandert dat binnenkort. Een rage kun je nooit voorspellen. De tanddiamanten zijn ook binnen een paar jaar erg populair geworden.”

Wesselinks vrouw loopt alvast vooruit op een mogelijke hype. Zij heeft een tandtekening laten zetten door haar man. Alda Wesselink: „Er staat een hartje op één van mijn achterste kiezen. Ik vind het zelf erg grappig. Als ik het aan vrienden of familie laat zien, reageert iedereen verbaasd. Sommige mensen zeggen meteen dat ze het ook wel willen. Ik vind het vooral leuk omdat het persoonlijk is: niemand ziet het hartje, maar ik weet dat het er zit.”